Het zijn deze eerste fotonen die we nu nog waarnemen als achtergrondstraling.
Met dat verschil dat het heelal sindsdien is uitgezet (de ruimte is geëxpandeerd, en de de golflengte van de fotonen is met ongeveer een factor 1000 toegenomen, en de straling die we nu waarnemen is dus niet die van 3000 kelvin (corresponderende met een piek bij 1000 nanometer maar) ongeveer 3 kelvin dus ongeveer 1 millimeter (getallen bij benadering). Je kunt ook zeggen dat het universum is afgekoeld door adiabatische expansie.
De reden dat boven de 3000 K het universum 'ondoorzichtig' was (een lichtgevende mist dus eigenlijk), is dat de aanwezige warmtestraling af en toe atomen kon ioniseren. Weliswaar waren dat er niet zo erg veel, maar het kleine beetje ultraviolet dat straling van die temperatuur bevat kon voldoende vaak waterstof ioniseren om te zorgen voor een groot aantal vrije elektronen en protonen, die alle straling kunnen verstrooien. Maar toen door de expansie de temperatuur onder de 3000 K zakte waren er zo weinig geïoniseerde atomen over dat het gas gewoon doorzichtig werd. De elektronenmist was opgelost, en de fotonen die er toen waren bleven gewoon rechtdoor vliegen. Het is niet helemaal juist om dat de 'eerste fotonen' te noemen, want daarvoor waren er ook fotonen, die werden echter voortdurend geabsorbeerd en opnieuw uitgezonden.
Men kan een schatting maken van het totaal aantal fotonen en dat vergelijken met het aantal protonen. Er zijn ca. een miljard of tien miljard maal zoveel fotonen als protonen, en men vermoedt dat al die fotonen uiteindelijk teruggaan op annihilatiereacties: oorspronkelijk waren er vrijwel evenveel deeltjes als antideeltjes, en die hebben elkaar allemaal geannihileerd. Omdat er misschien bepaalde reacties bij heel hoge energieën met een net iets verschillend tempo verliepen voor deeltjes en antideeltjes was door de sterke afkoeling vlak na de oerknal het aantal deeltjes net een heel klein beetje groter dan het aantal antideeltjes.
Dat zou een verklaring kunnen zijn van het feit dat er nu eigenlijk geen antideeltjes maar wel nog deeltjes zijn.