Rethinking Economics: Ongelijkheid uitgelegd ...

Menswetenschappen, natuurwetenschappen, cultuurwetenschappen, formele wetenschappen, toegepaste wetenschappen, interdisciplinair, ...

Rethinking Economics: Ongelijkheid uitgelegd ...

Berichtdoor André Bequé » 12 sep 2015, 09:12

... aan een autotechnicus

Omdat de gangbare economische theorie slechts werkt in de virtuele omgeving – die maar grosso modo overeenkomt met de realiteit - waarin men zich mentaal moet verplaatsen schrikt ze de meeste mensen af om er kennis mee te willen maken. Toch is basisinzicht in economie voor iedereen van belang om als zelfbewuste burger aan het economische en politieke gebeuren te kunnen deelnemen en te beseffen wat en hoe aan de groeiende ongelijkheid in onze samenleving(en) kan worden gedaan. Omdat de motor in een auto’s voor veel mensen toch iets vertrouwder is kan die (beperkte) kennis gebruikt worden om een stukje economische inzicht bij te brengen.

Onze auto (het maatschappelijke bestel) wordt aangedreven door een motor met 10 cilinders op een rij die elk een tiende van de bevolking vertegenwoordigen; elk met hun financiële macht, bepaald door inkomen en bezit, in het economische gebeuren. Aan het ene uiteinde bevindt zich de cilinder van de groep met de zwakste financiële kracht en omgekeerd aan het andere uiteinde. Ook al wordt de kracht (de economische activiteit) in de cilinders ontwikkeld, om ze te laten werken en samenwerken is een motorblok nodig dat daaromheen zit; in de maatschappelijke realiteit is dat de fysieke infrastructuur (bruggen en wegen, kanalen, (lucht)havens, ziekenhuizen, sportcentra, scholen, enz.) en de organisatorische infrastructuur (politieke partijen, politie, rechtbanken, enz.).
Om de motor soepel te laten draaien zit er een vliegwiel aan dat in dit geval via een hydraulische koppeling verbonden is, waardoor het met vertraging het wijzigende toerental van de motor volgt. Dat vliegwiel staat in de economische realiteit voor de gewoonten (in de regio, binnen de etnische / religieuze / familiale / sociale groep waartoe men behoort, door de dwingende dagelijkse realiteit) en automatismen waarmee op de wisselende omstandigheden van de realiteit snel of traag en gericht of net verkeerd wordt gereageerd.
Achter de motor hangt natuurlijk een versnellingsbak om de kracht op een geschikte manier op de auto over te brengen. In de realiteit staat die versnellingsbak voor organisaties en instellingen die specifiek het economische gebeuren – binnen de bestaande algemene en fiscale wetgeving - (proberen te) regelen (belangenverenigingen van bedrijven, vakgroepen, en consumenten, en vakbonden) of die voor allerhande transfers (uitkeringen, toelagen, subsidies, enz.) zorgen die het ‘uitvallen’ van (grotere) groepen moeten voorkomen.

Terug naar de motor zelf nu, waar de noodzakelijke kracht wordt ontwikkeld. Ofschoon in vrije democratische samenlevingen alle tien de bevolkingsgroepen in principe dezelfde kansen krijgen (alle cilinders hebben even grote brandstofinjectoren) draaien niet alle cilinders evengoed mee want de brandstofinspuiting wordt computergestuurd en bedient dus elk van de cilinders individueel. De software voor de dosering werkt echter niet met sensoren in elk van de cilinders maar op basis van: de economische en financiële macht van de tien verschillende groepen (monopolies, beschermingen, het ‘geloof’ in hun onmisbaarheid om het geheel draaiende te houden, belastingvoordelen), de politieke beslissingen (wetten, toelatingen, en verboden), en de marktwerking voor zover daar nog ruimte voor blijft en van een vrije werking sprake kan zijn door de krachtverhoudingen tussen de actoren, en geopolitieke, technische, ruimtelijke, en tijdsomstandigheden. Daardoor kunnen de zwakke cilinders aan het ene uiteinde veel minder kracht leveren dan de financieel sterke aan het andere uiteinde waar de economische (over)macht zit.

Bij economische zwakte of recessie gebruikt die economische overmacht telkens haar invloed om reductie of aanpassing van haar macht te weren en wordt systematisch geargumenteerd dat integendeel teveel regelingen en transfers de prestaties van de zwakke cilinders veroorzaken en dat die dus moeten worden ingeperkt of afgeschaft. Elke technieker weet dat een aanpassing van de versnellingsbak wel een erg beperkt verschil kan betekenen in krachtverlies, maar dat zoiets op geen enkele manier de kracht verhoogt die in de cilinders van de motor geproduceerd kan worden.
De economisch en/of financieel sterkere individuen /entiteiten misbruiken graag de one-liner ‘de taart moet worden gebakken voor ze kan worden verdeeld’. De hypocrisie van het citaat in hun mond bestaat erin dat zij eigenlijk het bakken van een goede en grotere taart tegenwerken door de macht die ze zelf economisch hebben én de macht waardoor ze de politiek voortdurend kunnen laten beslissen in hun voordeel. Het citaat vertoont ook een inhoudelijke zwakte: een taart kan maar worden gegeten / verdeeld nadat ze is gebakken maar de echte economie is een samenspel van stromen die gelijktijdig optreden en waar oorzaak en gevolg (voorgaande en volgende) niet in die tijdvolgorde verlopen maar gelijktijdig werkzaam zijn en op elkaar inwerken omdat het geen puur fysiek proces is. In onze motor-parallel is het ook zo dat bij een wat zwakkere en meer onregelmatige prestatie van de motor zelf de versnellingsbak net extra moet worden ingezet om dat te compenseren.

Het ‘geloof’ en het ‘vertrouwen’ in de werking van de zuiver economische en financiële macht voor ook het algemeen belang is de afgelopen decennia steeds opnieuw grondig beschaamd maar de politiek heeft er zich danig afhankelijk van opgesteld / van gemaakt en ziet niet direct de juiste uitweg of kijkt ervan weg om kortzichtige electorale redenen. In wanhoop en bij gebrek aan inzicht de kracht in de sterkst presterende cilinders nog opvoeren kan niet onbeperkt gebeuren en moet vroeg of laat door de te grote ongelijkheid leiden tot het vastlopen of barsten van de motor. Men krijgt wel eens de indrukt dat de politici goedgelovig denken dat men het probleem kan ontlopen door een paar zwakke cilinders op een soort ‘non-actief’ te zetten. De samenleving is echter een motorblok uit één stuk met een ondeelbare techniek. De ongelijkheid is alleen op te lossen door te zorgen dat de politieke macht weer vrij van de druk van de louter economische/financiële macht gaat functioneren en zich prioritair laat leiden door het algemeen belang.
André Bequé
 
Berichten: 43
Geregistreerd: 11 jan 2012, 18:10

Keer terug naar Wetenschap

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Bing [Bot], Google [Bot] en 1 gast