Geen alternatief voor de gangbare economieleer?

Menswetenschappen, natuurwetenschappen, cultuurwetenschappen, formele wetenschappen, toegepaste wetenschappen, interdisciplinair, ...

Geen alternatief voor de gangbare economieleer?

Berichtdoor André Bequé » 20 jan 2015, 15:45

Velen onder ons kunnen zich waarschijnlijk ook nog het stemgeluid van Margareth Tatcher voor de geest roepen wanneer zij (meermaals) de uitspraak deed: ‘there is no alternative’. Het zinnetje raakte zo bekend dat er sindsdien kortweg als TINA naar kon worden gerefereerd. Tatcher manifesteerde zich als iemand met ‘werkelijkheidszin’.
In zijn boek ‘Selbst denken’ (ISBN 978-3-8389-0401-6) verwijst Harald Welzer op zijn beurt naar de roman van Robert Musil ‘Der Mann ohne Eigenschaften’ wanneer hij de termen ‘Wirklichkeitssinn’ en ‘Möglichkeitssinn’ gebruikt. Welzer stelt dat mensen met ‘werkelijkheidszin’ hun mogelijkheden van denken en handelen laten beperken door de parameters van de werkelijkheid terwijl mensen met ‘mogelijkheidszin’ toch praktischer zijn omdat zij een onbegrensde ruimte aan alternatieve denk- en handelingsmogelijkheden hebben.

De beschrijving die iemand van de werkelijkheid kan geven is nooit volledig correct of onaanvechtbaar omdat die gegeven wordt vertrekkende vanuit terminologie en denkpatronen die eerder aangereikt en aangeleerd zijn. De werkelijkheid is ook vormgegeven (in structuren, wetten, enz.) onder invloed van denkpatronen / modellen / opvattingen die in de loop van de tijd dominant zijn geweest in samenlevingen. Vertrekt men van een eng / simpel model om de werkelijkheid te gaan bekijken, te gaan bestuderen en te gaan beschrijven, dan zal na het veralgemeend inburgeren ervan de gangbare werkelijkheidsopvatting ook sterker als de enig mogelijke invulling worden gezien. Hoe minder het basisconcept om de werkelijkheid te bestuderen en te beschrijven uitgaat van vooropgestelde principes betreffende werking en structuur, des te getrouwer de realiteit ermee beschreven kan worden, en des te beter zal men greep hebben op die realiteit zodat keuzes, beslissingen en ingrepen effectiever zullen zijn.

Het vrije markt model gaat uit van enkele simpele (werkings)principes, wat vereenvoudigingen, en een kunstmatige indeling van de actoren om het gedrag van individuen en economische entiteiten in de economische sfeer te voorspellen. De sociale en de politieke (= solidaire) dimensies blijven in dat model vrijwel volledig buiten beeld. Ondanks die smalle gezichtshoek wordt, met een paar corrigerende aanvullingen, het vrije markt model toch een maatschappijmodel genoemd.

Een model, dat via een gestructureerde inventarisatie alle stromen in het maatschappelijke bestel systematisch in kaart brengt, legt niet alleen geen voorafgaande beperkingen op aan het economische gebeuren, maar betrekt tegelijkertijd en evenwaardig ook de sociale en de politieke dimensies in het denkkader. Een dergelijk stromenmodel getuigt van ‘mogelijkheidszin’ en legt dus een hele waaier van denk- en handelingsmogelijkheden open; een welkome uitweg uit de impasse waarin het vrije markt systeem terecht gekomen is.
André Bequé
 
Berichten: 43
Geregistreerd: 11 jan 2012, 18:10

Keer terug naar Wetenschap

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Bing [Bot] en 1 gast