De Wetten van Mendel en de economieleer

Menswetenschappen, natuurwetenschappen, cultuurwetenschappen, formele wetenschappen, toegepaste wetenschappen, interdisciplinair, ...

De Wetten van Mendel en de economieleer

Berichtdoor André Bequé » 09 jul 2014, 16:51

Een van de weinige aspecten waarvan het zin heeft om de biologieleer met die van de economie te vergelijken is de stand van ontwikkeling van die twee kennisgebieden.
De biologie had tot vóór enkele decennia voor het verklaren van de variaties in fauna en flora slechts de Wetten van Mendel als inzicht ter beschikking. De dominante of recessieve kenmerken gingen bovendien slechts over ietwat arbitrair gekozen morfologische eigenschappen die uiterlijk visueel vast te stellen waren op voorwaarde dat ze door significante verschillen tot uiting kwamen. Heel veel niet direct zichtbaar detail bleef dan ook onopgemerkt, laat staan dat men er een zinnige verklaring voor kon geven.

Hoe beperkt de gerichte experimenten ook waren, ze vormden wel het begin van een inzicht dat op (ruwe) metingen steunde om verdedigbare verklaringen te geven in plaats van de dominantie van een of andere overtuiging of mening die op een pseudo-wetenschappelijk of fantasierijk of religieus argument gevestigd was. Intussen is men in de biologie via de chromosomen en genen tot op het detailniveau van de DNA-structuur doorgedrongen en kan men al oneindig veel meer verklaren dan wat kleur- en vorm- of formaatverschillen. Het leven en de evolutie van alle diersoorten in al hun variaties, van de kleinste insecten tot de Afrikaanse grote vijf en ook de mens, kunnen worden beschreven en begrepen met de structuur en het functioneren van één en hetzelfde model.

De gangbare economieleer bevindt zich jammer genoeg nog op het kennisniveau zoals dat bij de biologie was in de tijd van de Wetten van Mendel. Economische spelers of actoren worden nog altijd kunstmatig ingedeeld in een aantal groepen die uiterlijk sterk genoeg van verschillen, waardoor een aantal minder opvallende of minder talrijke actoren niet bij de ene of de andere groep kunnen worden ondergebracht. De essentiële structuur en werking waaraan alle spelers voldoen wordt niet op een consistente manier beschreven, want elke type speler krijgt een specifieke rol opgespeld. Betreffende het leidende principe voor het functioneren van het economisch-maatschappelijke bestel kan men kiezen uit op zijn minst negen overtuigingen, die hun oorsprong meestal vinden in de typische omstandigheden en/of ontwikkelingen van een bepaald tijdvak, en in het beste geval in een analyse van meerdere opeenvolgende ontwikkelingsstadia.

De gangbare economieleer mist de helderheid en betrouwbaarheid van het DNA-kaliber en komt daardoor niet tot transparante en sluitende schema’s om de economische stromen weer te geven. Voorspellingen zijn dan ook maar af en toe raak, het bijsturen mist meestal het gewenste effect en raakt heel dikwijls bedolven onder allerhande neveneffecten, en de regelmatig optredende crises worden altijd achteraf verklaard door experts die ze niet hadden zien aankomen of zelfs kort voordien voor onmogelijk hadden gehouden.

Het is in die omstandigheden niet verwonderlijk dat de meerderheid in een samenleving zich niet aangetrokken voelt tot de economische kennis in de huidige stand van zaken; zelfs een onderhoudende en toegankelijke formulering kan spijtig genoeg niet compenseren voor de zwaktes van de inhoud. Wie zijn vak wil verkopen met de onuitgesproken slogan ’wij weten het zelf ook niet goed, maar als jullie het met de nodige tegenzin ook willen aanleren zullen jullie misschien beter begrijpen waarom we het niet kunnen uitleggen’, maakt beter eerst zijn eigen huiswerk.

Het Economische Realiteit Systeem (ERS), dat op het internet kan geraadpleegd worden, is een economisch model van het DNA-kaliber. Het model definieert de economische actoren zodanig dat geen van de spelers buiten beeld blijven en ze alle met hun verschillende rollen meespelen. Toch is het toegankelijk en tegelijk compact door de transparante schema’s. De realiteit is er vlot in herkenbaar zodat men snel tot overzicht en inzicht van het economisch-maatschappelijke bestel komt en gaat beseffen dat de werking ervan niet door één enkel simpel werkingsprincipe kan worden weergegeven, laat staan worden gestuurd.
De weg naar verdere persoonlijke verkenning van het rijk gevarieerde economische landschap ligt dan open en kan met vertrouwen worden aangevat.
André Bequé
 
Berichten: 43
Geregistreerd: 11 jan 2012, 18:10

Keer terug naar Wetenschap

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast