Het belabberde kringloopmodel van de klassieke economieleer

Menswetenschappen, natuurwetenschappen, cultuurwetenschappen, formele wetenschappen, toegepaste wetenschappen, interdisciplinair, ...

Het belabberde kringloopmodel van de klassieke economieleer

Berichtdoor André Bequé » 07 jun 2013, 08:36

Men hoeft geen diploma economie op zak te hebben om te beseffen dat ‘alles aan alles vasthangt’. Dat is een populaire uitdrukking om aan te geven dat er in het totale maatschappelijke bestel een samenhang bestaat tussen alle stromen van geld en goederen en diensten, zodat wat één individu doet of nét niet doet een invloed uitoefent op al de rest. Het is logisch dat de economieleer dat in een werkelijkheidsgetrouw schema probeert te vatten want dan krijgt men zicht op waar en hoe men het bestel kan bijsturen in de gewenste richting (via verdere uitwerking in meer abstracte mathematische modellen).
Dat schema heeft de naam kringloopschema gekregen. Dat toont aan de ene kant bedrijven / producenten en aan de andere kant gezinnen / consumenten en de goederenstroom gaat van bedrijven naar gezinnen en een stroom van arbeidsuren in de tegenovergestelde richting, terwijl de geldstromen die dat compenseren / vergoeden in de omgekeerde richting gaan.

Bij het opstellen van het basisschema van al die stromen is men in de klassieke economie gaan voortbouwen op de – op zich al ongelukkige – indeling in consumenten en producenten. Die indeling heeft geen betrekking op het feit dat een deel van de economische entiteiten alleen maar consumeert en een ander deel alleen maar produceert, maar op het feit dat in de transacties die men beschouwt bij de ene groep de functie consumeren aan bod komt en bij de andere groep de functie produceren.
Consumeren en produceren zijn echter allebei functies die in elke economische entiteit plaatsgrijpen en het is dus gewoon onmogelijk om het totale economische / maatschappelijke bestel in te delen in twee vaste groepen van enerzijds consumenten en anderzijds producenten, die men dan in het kringloopschema respectievelijk nog eens reducerend (!) herbenoemt als gezinnen en bedrijven.

De samenhang in het – in vaagheid uitblinkende – economische jargon toon ik hieronder schematisch:
(macrosfeer – de som van alle activiteit van alle economische entiteiten in een staatkundig geheel)
Gezinnen Bedrijven
Consumenten Producenten
(microsfeer – de in een individuele economische entiteit voorkomende stromen; meestal alleen de in geld uitgedrukte)
Consumeren - produceren - distribueren
Input - production - output

De gevolgen van deze verkeerde basiskeuze zijn niet min. Het besef van de onvolledigheid van het schema noopt natuurlijk tot uitbreidingen en aanvullingen doch men heeft dan de grootste moeite om het schema enigszins overzichtelijk en consequent te houden wanneer men de andere essentiële stromen moet toevoegen zoals daar zijn: investeringen, de overheid, de banken en verzekeringen, de ecologische stromen en de loutere geldstromen (financiële economie). Het resultaat (in schoolhandboeken) is gewoonlijk een schema dat veel meer weg heeft van een onontwarbare doolhof in plaats van een verhelderend overzicht. Zolang men het verkeerde uitgangspunt niet loslaat krijgt men dat soort schema’s nooit overzichtelijk en zeker niet volledig en correct. Het is veelzeggend dat in de honderden bladzijden dikke handboeken economie geen of nauwelijks bladzijden worden besteed om aan deze behoefte van overzicht en inzicht tegemoet te komen.

Eén van de concrete gevolgen van dat gebrek aan kennis laat zich raden: de politici, die geacht worden het economische gebeuren te sturen, gaan wat dat betreft, afhankelijk van hun vooropleiding, tewerk ofwel niet gehinderd door enige kennis van een overzicht ofwel in het andere geval zich baserend op een onvolledig en vertrokken beeld waarbij de gevolgen van hun beslissingen maar bij benadering zijn te overzien. Veel wetten die binnen de kortste keren moeten worden gecorrigeerd omwille van onverwachte – zeg maar door foutieve of ontbrekende inzichten niet te voorziene – gevolgen zijn daar een illustratie van.
André Bequé
 
Berichten: 43
Geregistreerd: 11 jan 2012, 18:10

Keer terug naar Wetenschap

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast