Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Menswetenschappen, natuurwetenschappen, cultuurwetenschappen, formele wetenschappen, toegepaste wetenschappen, interdisciplinair, ...

Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor CaSa » 10 dec 2010, 19:22

Dag mensen,

Een vlugge vraag, waarop ik dacht hier wel een antwoord te vinden. Hoe vertaal je de Engelse term uit de cognitieve psychologie "confirmation bias" naar het Nederlands?

Hier vind je trouwens een zeer goed filmpje over dat onderwerp.

Bedankt!
Avatar gebruiker
CaSa
 
Berichten: 42
Geregistreerd: 06 dec 2010, 11:16

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor On track! » 10 dec 2010, 19:31

Selectieve waarneming? Selectieve interpretatie?

mvg
"Everything is vague to a degree you do not realize till you have tried to make it precise."
-Bertrand Russell-
Avatar gebruiker
On track!
 
Berichten: 762
Geregistreerd: 31 mei 2010, 09:59
Woonplaats: Gent

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Blueflame » 10 dec 2010, 19:41

Voorkeur voor bevestiging, voorkeur voor datgene wat ons idee bevestigd, voorkeur voor wat onze gedachten bekrachtigd.

Mvg.
Nonsense is our core business
Avatar gebruiker
Blueflame
Site Admin
 
Berichten: 4139
Geregistreerd: 20 okt 2006, 12:43

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor CaSa » 10 dec 2010, 20:08

Ik ben niet specifiek genoeg geweest: ik weet wat het betekent maar ben op zoek naar de officiële Nederlandstalige term ervoor. Het is misschien al gezegd maar dan weet ik niet welke van de suggesties te kiezen.
Avatar gebruiker
CaSa
 
Berichten: 42
Geregistreerd: 06 dec 2010, 11:16

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Hanky » 10 dec 2010, 20:49

Voor zover ik weet is er geen eenduidige vertaling, zoals wel voor meer termen in de cognitieve psychologie (en daarbuiten) geldt. Men hanteert dan in de vakliteratuur het engelse begrip in de veronderstelling dat de gebruikers onderling dan weten wat er bedoeld wordt.
Neiging tot het selecteren van informatie die het eigen oordeel bevestigt. Zo zou ik het noemen. Voorbeeld van een term die in de specifieke justitiële context prima voldoet: tunnelvisie (men kijkt alleen nog naar belastend bewijs en niet meer naar ontlastend bewijs).
Hanky
 
Berichten: 177
Geregistreerd: 15 jan 2010, 20:32

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Jefke » 10 dec 2010, 23:32

Ik heb het ooit gewoon als "confirmatie bias" vertaald:
http://www.kritischdenken.info/KD_files/logische%20misvattingen.html#Confirmatiebias
Het probleem is dat het woord "bias" in het Nederlands niet echt te vertalen is. Een aantal kandidaten zijn "vooringenomenheid" en "vooroordeel", maar die termen zijn dikwijls te beladen.
Een "nederlandsisme" zou "bevestigingsvooroordeel" kunnen zijn, maar dat klinkt even goed als in de jaren '80 informaat voor een computer.
"That which can be asserted without evidence, can be dismissed without evidence." (Christopher Hitchens)
Avatar gebruiker
Jefke
 
Berichten: 199
Geregistreerd: 22 feb 2008, 22:51

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor willem_betz » 11 dec 2010, 00:31

soms is "kersenplukken" bruikbaar
Geloof je alle nonsens, of sommige niet? Hoe maak je het onderscheid?
De hevigste missionarissen en propagandisten voor kwakzalvers zijn vaak hun slachtoffers zelf.
Avatar gebruiker
willem_betz
Beheerder
 
Berichten: 4704
Geregistreerd: 24 okt 2006, 01:29

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Gps » 11 dec 2010, 04:35

Gps
 
Berichten: 153
Geregistreerd: 10 nov 2010, 03:21
Woonplaats: Amsterdam

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Jefke » 11 dec 2010, 22:03

Wim,
volgens mij zijn"cherrypicking" of "kersepluk" en confirmation bias elk een speciaal geval van specifiek pleiten (special pleading).
Bij kerspluk ga je alleen de argumenten verzamelen die in je kraam passen. Bij confirmation bias ga je onbewust de tegenargumenten negeren.
Misschien wat muggezifting? :?
"That which can be asserted without evidence, can be dismissed without evidence." (Christopher Hitchens)
Avatar gebruiker
Jefke
 
Berichten: 199
Geregistreerd: 22 feb 2008, 22:51

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor willem_betz » 12 dec 2010, 02:54

Het probleem begint al omdat "bias" zoveel verschillende betekenissen kan hebben:
bi·as¹ [ 'ba_5s ]
( telbaar en niet-telbaar zelfstandig naamwoord; meervoud: Brits-Engels ook biasses )
1 neiging
tendens, ( in het bijzonder ) vooroordeel, vooringenomenheid
context
a bias against the left
een vooroordeel tegen links / de linkerzijde
a theory with a sociological bias
een theorie met een sociologische inslag
a bias towards the left
een voorkeur voor / neiging naar links / de linkerzijde
without bias
onpartijdig, onbevooroordeeld
2 aanleg
context
with a mathematical bias
met aanleg voor wiskunde, met een wiskundeknobbel
3 schuinte
diagonaal ( van stof )
context
cut (cloth) on the bias
(stof) schuin knippen, (stof) in de schuinte knippen
4 ( bowls ) eenzijdige verzwaring ( van bal )
( bij uitbreiding ) afwijking ( in vorm en / of loop van de bal ), effect
context
give a bias to the ball
de bal met effect gooien
the ball had a fairly narrow / wide bias
de bal week vrij weinig / veel af
5 ( elektriciteit ) voorspanning
6 voormagnetisatie ( van cassette )
7 ( statistiek ) vertekening
bias

bias²
( bijvoeglijk naamwoord, bijwoord )
schuin
diagonaal, dwars

bias³
( overgankelijk werkwoord )
vergelijk biased
1 bevooroordeeld maken
beïnvloeden
context
bias(s)ed against
vol vooroordelen tegen
2 ( bowls ) effect geven aan
doen afwijken
3 in de schuinte / schuin knippen ( stof )
4 ( elektriciteit ) voorspanning geven


hieruit springen de begrippen: vervorming, misvorming, scheeftrekken, verdraaien, vooroordelen, bevoordeligen....
Bij confirmation bias kan er zowel selectief bevoordeligen (waarnemen, kiezen) gebeuren als actief benadelen of negeren van wat niet in het kraam past, tot zelfs "bijwerken " van de data.
Ik vrees dat we meerdere Nederlandse uitdrukkingen moeten gebruiken naargelang het geval, of toch maar Engels gebruiken ? :?
Geloof je alle nonsens, of sommige niet? Hoe maak je het onderscheid?
De hevigste missionarissen en propagandisten voor kwakzalvers zijn vaak hun slachtoffers zelf.
Avatar gebruiker
willem_betz
Beheerder
 
Berichten: 4704
Geregistreerd: 24 okt 2006, 01:29

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Gps » 12 dec 2010, 03:16

Biased word in het engels vaak gebruikt, voor iemand met een vooroordeel.

Ik vind het voor de hand liggen om 1 re kiezen,

1) bevooroordeeld maken

Bevestiging - bevooroordeeld

Iemand met een confirmation bias, heeft dus een voorkeur voor bevestiging.
Gps
 
Berichten: 153
Geregistreerd: 10 nov 2010, 03:21
Woonplaats: Amsterdam

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor CaSa » 13 dec 2010, 15:31

Heel erg bedankt, allemaal! "Voorkeur voor bevestiging" vind ik een mooie. Kort en gebald en toch vrij accuraat.
Avatar gebruiker
CaSa
 
Berichten: 42
Geregistreerd: 06 dec 2010, 11:16

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Digit » 13 dec 2010, 15:47

Ik zou het dan eerder "neiging tot zelfbevestiging" noemen, maar ik sluit mij aan bij Willem Betz in de zin dat er geen echt correcte en vloeiende vertaling bestaat. Ik blijf het dus hetzij ad hoc omschrijven, hetzij in het Engels gebruiken. Het lijkt mij aanvaardbaarals leenwoord.

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8724
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor CaSa » 13 dec 2010, 16:01

Digit schreef:Ik blijf het dus hetzij ad hoc omschrijven, hetzij in het Engels gebruiken. Het lijkt mij aanvaardbaarals leenwoord.

Idem. Al vind ik een korte Nederlandse vertaling een mooie aanvulling op die twee andere mogelijkheden; leenwoord en ad hoc omschrijving.
Avatar gebruiker
CaSa
 
Berichten: 42
Geregistreerd: 06 dec 2010, 11:16

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Digit » 13 dec 2010, 16:05

CaSa schreef:
Digit schreef:Ik blijf het dus hetzij ad hoc omschrijven, hetzij in het Engels gebruiken. Het lijkt mij aanvaardbaarals leenwoord.

Idem. Al vind ik een korte Nederlandse vertaling een mooie aanvulling op die twee andere mogelijkheden; leenwoord en ad hoc omschrijving.


Soms bewonder ik ook wel de Duitse hardnekkigheid om leenwoorden uit hun taal te weren. Maar sommig taaleigen is nu eenmaal niet perfect vertaalbaar. En dan is het kiezen voor het minste kwaad !

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8724
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor willem_betz » 14 dec 2010, 03:20

bias staat in de Van Dale, dus het mag ook "bevestigings bias" zijn
Geloof je alle nonsens, of sommige niet? Hoe maak je het onderscheid?
De hevigste missionarissen en propagandisten voor kwakzalvers zijn vaak hun slachtoffers zelf.
Avatar gebruiker
willem_betz
Beheerder
 
Berichten: 4704
Geregistreerd: 24 okt 2006, 01:29

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Jefke » 04 jan 2011, 22:42

Ik ben momenteel het boek "Rond Leiderschap" van Patrick Vermeren aan het lezen (Een absolute aanrader trouwens voor alle kritische denkers die met management of HR bezig zijn).
Op blz 268 vertaalt hij "confirmation bias" door Confirmatieneiging.

Bovendien weet hij te vertellen dat "BIAS" eigenlijk een 4-letterafkorting is van "behavioral intergroup affect & stereotypes".

Ik vond dat laatste opmerkelijk, want ik had altijd gedacht dat "to bias" gewoon de Engelse vertaling is van "ijken". Dus, een instrument zo instellen dat het juiste metingen verricht. Het leek me dan ook tamelijk logisch dat je bij "confirmation bias" jezelf geijkt hebt om alleen nog de bevestiging van je standpunt te zien.
Dat is dus fout.

Ik ben eventjes gaan zoeken, en op Wikipedia (Engels http://en.wikipedia.org/wiki/Bias en Nederlands) vind je nergens een verwijzing naar deze afkorting.

De volledige tekst in Google intypen gaf me dit Pubmed resultaat:
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17469949

Ik stel me de vraag of die afkorting alleen in de psychologie geldt.
"That which can be asserted without evidence, can be dismissed without evidence." (Christopher Hitchens)
Avatar gebruiker
Jefke
 
Berichten: 199
Geregistreerd: 22 feb 2008, 22:51

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor willem_betz » 04 jan 2011, 23:50

Bias, dat betekent gewoon "vervormen, verstoren" De eerste keer dat ik dat woord zag was in de handleiding van een bandopnemer. (in de fifties, wat een uitvinding !!! :) )
De bias frequentie was een wissel-stoorstroom die de magneetdeeltjes van de tape moet dooreenschudden om ze daarna te kunnen ordenen door de opnamekop.
Geloof je alle nonsens, of sommige niet? Hoe maak je het onderscheid?
De hevigste missionarissen en propagandisten voor kwakzalvers zijn vaak hun slachtoffers zelf.
Avatar gebruiker
willem_betz
Beheerder
 
Berichten: 4704
Geregistreerd: 24 okt 2006, 01:29

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Lorre » 04 jan 2011, 23:50

Hoezo opmerkelijk? Het is gewoon een acroniem dat volgens mij niets te maken heeft met het Engels woord 'bias'
Avatar gebruiker
Lorre
 
Berichten: 341
Geregistreerd: 31 aug 2009, 14:18

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor Lorre » 04 jan 2011, 23:59

En als het er wel mee te maken heeft, is het een goed gekozen acroniem
Avatar gebruiker
Lorre
 
Berichten: 341
Geregistreerd: 31 aug 2009, 14:18

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 01:26

Eigenlijk gaat het erom een uitdrukking te vinden die het begrip goed omschrijft op een gebalde manier. Als het gaat om 'alleen maar willen zien en horen wat in je kraam past' dan vind ik het hierboven genoemde 'tunnelvisie' leuk gevonden. Maar de DVD omschrijft dat als 'visie waarbij maar op één variabele wordt gelet'. Wat toch weer een beetje te eng is. Maar ja, wie stelt die definities in de DVD op en zijn die definitief? :D
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 10:30

Met Ngram (http://ngrams.googlelabs.com/graph?cont ... moothing=3) kan je zien dat het woord ook al in 1800 in gebruik was, maar dat het sinds 1920 steeds meer gebruikt is gaan worden. Je kan hier zelfs boeken opzoeken waarin het voorkwam. En dan kan je zien dat het in 1800 ook al de betekenis had van 'instelling, vooroordeel, gewoonte' enzovoort.
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor stefaandepraetere » 21 jan 2011, 11:41

Ik ben ook nog op zoek naar een paar vertalingen :
Climate forcing (klimaatforcering klinkt niet)
Ocean heat : warmte inhoud van de oceanen is nu ook niet echt een vlotte vertaling terwijl oceaan temperatuur niet correct is.

Iemand suggesties?
stefaandepraetere
 
Berichten: 746
Geregistreerd: 31 jul 2008, 23:11

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 11:55

De Engelstaligen hebben blijkbaar minder moeite dan wij met het lanceren van neologismen.
'Ocean heat' zou ik gewoon vertalen als 'oceaanwarmte'. In de fysica is het gebruikelijk 'warmte' te definiëren als 'warmte-energie' en niet als 'temperatuur'. En daar gaat het hierover.
'Climate forcing agents' zou je misschien kunnen vertalen als 'klimaatverstorende agentia' of 'klimaatdwingende agentia'. Al vind ik dat laatste wat vergezocht.
Iemand een beter idee?
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor stefaandepraetere » 21 jan 2011, 11:59

Mja oceaanwarmte is wel correct vanuit fysisch standpunt maar kvind het niet echt klinken.
Het gaat ook niet direct om climate forcing agents of zo maar bijvoorbeeld climate forcing is a change....
stefaandepraetere
 
Berichten: 746
Geregistreerd: 31 jul 2008, 23:11

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 12:12

Misschien lukt het beter als je de woorden hier eens in hun context naartoe zou kunnen kopiëren. Kan helpen.
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor stefaandepraetere » 21 jan 2011, 12:38

Climate forcing is a change in the planet’s energy balance

Ocean Heat Content

Trouwens nu we toch bezig zijn : peerreviewed literature, hoe zouden jullie dat vertalen?

u vraagt wij draaien :)
stefaandepraetere
 
Berichten: 746
Geregistreerd: 31 jul 2008, 23:11

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 15:06

http://en.wikipedia.org/wiki/Category:C ... ing_agents somt allerlei factoren op die het klimaat beïnvloeden, zowel naar opwarmen als naar afkoelen. 'Klimaatsbeïnvloeding' geeft het volgens mij goed weer, al is dat ook een hele mondvol. Als je het klimaat beïnvloedt verander je de energiebalans ervan zowel als het om opwarming als om afkoeling gaat.
En in het Engels is 'ocean heat' ook maar een afkorting voor 'ocean heat oontent'. Ik zie dus niet in waarom 'oceaanwarmte' niet zou mogen staan voor 'warmteinhoud van de oceaan'.
Tot zover mijn Latijn. I did my best!
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor ridelo » 21 jan 2011, 15:32

Wat peer-reviewed betreft:
Hier (http://www.klimaatportaal.nl/pro1/gener ... itemid=541) vond ik 'getoetst door vakgenoten'. Maar het blijft vaak onvertaald. Langzaamaan gaan wij 'Nedengels' of zoiets (Angeldutch?) :lol: praten...
ridelo
 
Berichten: 111
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:23
Woonplaats: Borgloon

Re: Hoe vertaal je "confirmation bias"?

Berichtdoor stefaandepraetere » 21 jan 2011, 23:34

Mja, verder dan oceaanwarmte geraak ik ook niet echt. Ik zou natuurlijk ook peer reviewed gewoon kunnen vertalen als wetenschappelijke literatuur of laten staan. Het probleem is natuurlijk dat die termen zelden vertaald worden waardoor ze ingeburgerd raken bij de mensen die ermee bezig zijn. De moeilijkheid is dan natuurlijk om iets deftig te vertalen voor buitenstaanders die niet vertrouwd zijn met die termen :)
Enfin, bedankt in ieder geval.
stefaandepraetere
 
Berichten: 746
Geregistreerd: 31 jul 2008, 23:11


Keer terug naar Wetenschap

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Google [Bot] en 1 gast