De aanwezigheid van de tijd

Wetenschapsfilosofie en kritische vraagstukken. De grenzen van de wetenschap, de relevantie van de filosofie, kloneren, eugenetica, euthanasie, abortus, vrijheid en determinisme van de mens, ...

De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor Bobby17 » 03 mei 2018, 16:55

In verband met de tijd bestaat enkel de aanwezigheid van de tijd en de afwezigheid van de tijd.
Maar de afwezigheid van de tijd heeft en had, vanwege zijn afwezigheid, geen tijd om de aanwezigheid van de tijd te onderbreken en dat maakt zowel het verleden als de toekomst oneindig.
In andere simpele woorden, de afwezigheid van de tijd heeft en had, vanwege zijn afwezigheid, geen tijd om te bestaan en heeft dus nooit bestaan en zal nooit bestaan zodat enkel de aanwezigheid van de tijd heeft bestaan en zal bestaan en dat maakt zowel het verleden als de toekomst oneindig.
En wanneer het verleden oneindig is, is dat een beëindigde oneindigheid en dat is een toepassing van het onmogelijke.
Bobby17
 
Berichten: 15
Geregistreerd: 02 maart 2018, 17:04

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor pitman » 03 mei 2018, 19:03

Voor de Big Bang was er geen tijd als ik me goed herinner,

grtn
pitman
 
Berichten: 229
Geregistreerd: 27 jan 2009, 17:09
Woonplaats: gent

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor Digit » 03 mei 2018, 19:37

pitman schreef:Voor de Big Bang was er geen tijd als ik me goed herinner,

Dus was er ook géén 'vóór de Big Bang'.
Overigens, in coherente subatomaire systemen ziet het er naar uit dat de tijd niet bestat, zie non-localiteit!

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8664
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 13 mei 2018, 18:43

Vind ik een goede post Digit.

Tijd lijkt simpel, totdat je het probeert te definiëren of je je afvraagt wat het eigenlijk is.

Als er 1 ding is dat ik me afvraag wat de betekenis daar juist van is, is het wel de niet-lokaliteit.

Ik denk dat normaalgezien de niet-lokaliteit enkel spreekt over de microscopische wereld en niet over de macroscopische.

Informatie kan niet sneller dan c verstuurd worden.
Ook is er nog nooit retrocausaliteit kunnen aangetoond worden.

Tijdreizen in onze macroscopische realiteit zou ook leiden tot paradoxen. Bijvoorbeeld de zogenaamde grootvaderparadox. Als ik naar het verleden reis om mijn grootvader te vermoorden, dit nog voor mij vader geboren was;
dan zit ik met een probleem; want als ik dat doe, dan zal mijn vader nooit bestaan en ik ook niet. Als ik niet besta kan ik ook niet terugreizen naar het verleden om mijn grootvader te vermoorden.

Ook is er de tweede hoofdwet van de thermodynamica die de zogeheten tijdpijl definieert en zegt dat in een gesloten systeem de entropie toeneemt. Geeft deze dan geen objectieve tijdpijl aan, ongeacht aan wat er zich in ons hoofd afspeelt?

De natuurkunde beschrijft de wereld mathematisch, wat heel goed is. Maar is er geen risico dat werken met wiskundige objecten (die onveranderlijk zijn) je dan ook een beschrijving van de wereld krijgt die onveranderlijk is? Hebben we de tijd eventueel teveel genegeerd?

Als je met de Wheeler-DeWitt-vergelijking de relativiteit met de quantummechanica verbindt, krijg je een vergelijking zonder t. Relativiteit en QM passen dus niet goed bij elkaar. Of toch?

Ik moet wel zeggen, dat hoe meer ik lees over deze dingen, hoe meer ik het gevoel heb dat ik het niet weet.
Het lijkt erop dat we voor zo'n problemen een nieuwe fysica zullen nodig hebben die nu nog niet bestaat.
Daar ik geen Einstein ben, maar hoogstens een geïnteresseerde leek, die zelfs geen fundamentele natuurkunde heeft gestudeerd, zal dit zeker niet van mij komen. Ik wens anderen die dit potentieel wel hebben alle succes toe en blijf benieuwd naar de toekomst.

Persoonlijk ben ik heel hardnekkig en geloof ik dat de tijd niet stilstaat en maar in 1 richting gaat. Ik denk dat veel mensen dat zo aanvoelen. Maar het is niet omdat ik dat geloof dat het daarom zo is. Misschien moet ik voorzichtiger zijn en eerder denken ik weet het niet zeker. Zo laat ik alle pistes open en zie wat de wetenschap mij in de toekomst zal brengen.

Ik herinner mij te lezen dat professor Waelkens zei dat de eenvoudigste vragen het moeilijkst te beantwoorden zijn.

Ofwel bestaat de tijd, ofwel niet. Of misschien is het wel iets anders dan dat we denken dat het is.
Het invoeren van het meten van de tijd heeft ons in elk geval veel opgeleverd. We kunnen onderling afspreken om op een bepaald moment op een bepaalde plaats te zijn.
Ook hadden we bij de universele wet van de zwaartekracht een tijd die universeel liep op de achtergrond.

Bepaalde dingen klopten echter niet, en Einstein haalde een streep door deze schijnbaar eenvoudige betekenis. Tijd is "persoonlijk". Het is een fysische subjectiviteit. Hoe snel hij loopt is afhankelijk van hoe snel je beweegt tov het apparaat dat de tijd meet en afhankelijk van het zwaartekrachtgebied waar je in vertoeft tov erbuiten. Iedere waarnemer heeft zijn coördinatensysteem.
Er is ook relativiteit van gelijktijdigheid.
Gravitatie is de vervorming van de ruimtetijd, die vervorming hangt af van de concentratie aan massa of energie.

Ik ben er heel sterk van overtuigd dat de goudader van nieuwe ontdekkingen verre van uitgeput is. Toekomstige ontdekkingen zullen ongetwijfeld ons inzicht in de natuur verder verscherpen.
Het was vroeger zo, waarom zou het nu anders zijn?
Voorlopig biedt de huidige natuurkunde ons een prachtig landschap van hoe de wereld in elkaar zit.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 18 mei 2018, 18:03

Je zou tijd ook een beetje kunnen beschouwen als een abstractie. Als we tijd willen opmeten dan vergelijken we beweging met een andere beweging (=klok), zoals we bij een meting van ruimte afstand meten met een andere afstand (bijv. meetlat).

Betreffende de Wheeler-DeWitt-vergelijking of de canonieke kwantumgravitatie vind ik het heel opmerkend dat je dan een oplossing krijgt zonder t! Maar ik vraag me wel af wat dan eigenlijk de betekenis is van die oplossing.

De niet-lokaliteit is geen breuk met de causaliteit van de speciale relativiteitstheorie.
Ik denk meer gewoon aan niet-lokale kwantumcorrelatie.

De kwantummechanica kan alleen in wiskundige formules correct worden uitgedrukt, interpretaties voegen er iets aan toe of gebruiken metaforen die nooit precies hetzelfde kunnen uitdrukken.

De intrinsieke aard van de symbolen in de wiskundige formules van de relativiteitstheorie ken ik niet.
Het lijkt een beetje op een partituur, maar hoe de muziek werkelijk klinkt is onbekend.

Ik weet dat de wereld uit gebeurtenissen bestaat, maar de intrinsieke hoedanigheid ervan ken ik niet.

Het enkel spelen met woordbetekenissen is onvoldoende om grip te krijgen op de realiteit.

Wat tijd is begrijp ik niet, en wat niet-lokaliteit betekent voor wat tijd is ook niet.

Ik blijf wel open voor andere meningen of opinies.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 20 mei 2018, 21:15

Wat de tijd is blijft hoedanook een raadsel.

Maar ik denk toch een mogelijkheid te hebben die dichter bij onze alledaagse ervaring van de tijd aanleunt.

Betreffende de relativiteitstheorie kunnen we even goed de wereld als een blokuniversum voorstellen.

Er is ook relativiteit van gelijktijdigheid.

Dit hoeft echter niet in strijd te zijn met onze alledaagse ervaring van de tijd.

De quantummechanica gaat in tegen het determinisme. Dit geeft aan dat de toekomst misschien niet vastligt, maar nog open is.

Over het hele heelal heeft iedere waarnemer heeft zijn eigen coördinatenstelsel, afhankelijk van de snelheid van beweging en de zwaartekrachtveld waarin hij vertoeft, tov. een andere waarnemer.
Elk coördinatenstelsel heeft zijn eigen ruimte en tijd, en dus ook zijn eigen criterium voor gelijktijdigheid.

Maar doordat de quantummechanica ingaat tegen het determinisme en de toekomst dus nog open is, zou je kunnen zeggen dat op ieder coördinatenstelsel ook de toekomst nog open ligt.

Ook zegt de tweede hoofdwet van de thermodynamica ons dat de entropie toeneemt.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 21 mei 2018, 20:59

Ik heb ook nog een andere mogelijkheid.

Tijd is misschien in een diepere betekenis energie.

Energie creëert de ruimtetijd.

De energie van de singulariteit van de oerknal bevat zijn volledige geschiedenis.

Er is geen voor de Big Bang, zoals Digit zegt.

Maar helaas doodt de tijd ons allemaal.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor ludoke » 28 mei 2018, 15:26

De Italiaanse Wetenschapper Carlo Rovelli schrijft in zijn boekje "sept brèves leçons de physique" over "tijd".
Het heeft iets met thermodynamika te maken.

Hitte dus... en dan beseffen dat een brein zich doodpuft buiten de grenzen van +50°(vandaag 29/5/2018 is het 30° C)....spijt zal overbodig zijn.
Avatar gebruiker
ludoke
 
Berichten: 211
Geregistreerd: 21 dec 2009, 10:44

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 05 jun 2018, 09:55

Wat ik nog veel belangrijker vindt dan het wezen van de tijd zelf, en iets wat veel dieper gaat, is wat betekent het voor ons?

Buiten de Big Bang bestaat er geen tijd.

Wat betekent dat dan voor ons?

Betekent een tijdloze realiteit buiten de Big Bang, dat ons leven van geboren worden en sterven iets is dat zich altijd maar herhaalt?
Of betekent het dat ons leven van geboren worden en sterven iets is dat maar een keer voorvalt, en dan nooit meer.

Betekent het feit dat er buiten de Big Bang geen tijd bestaat, dat de Big Bang met zijn gebeurtenissen een soort eeuwigdurend nu is? Is de Big Bang er voor "altijd"? Of betekent het dat wat er gebeurt slechts 1 keer voorkomt en daarna nooit meer?

Ik probeer er zelf even over na te denken...

Op zich zou je kunnen zeggen dat de Big Bang zich niet altijd maar herhaalt, want dan zou je misschien oneindig veel Big Bangs hebben.

Een eeuwigdurend nu kan het ook niet zijn, want om iets te laten duren heb je ook tijd nodig.

Voor altijd kan de Big Bang ook niet zijn, want "altijd" impliceert tijd, maar dan voor eeuwig.

De Big Bang komt waarschijnlijk maar een keer voor, want anders zouden we meerdere Big Bangs hebben.

De Big Bang bestaat gewoon, evenals alle gebeurtenissen. Maar hij bestaat niet "voor eeuwig", want "eeuwig" impliceert tijd.

Alle gebeurtenissen bestaan gewoon, en een gebeurtenis heeft nu eenmaal tijd nodig om te gebeuren.

Gebeurtenissen zijn, en gebeurtenissen bestaan, maar dat impliceert dat er maar 1x tijd nodig is om ze te laten gebeuren, maar anders zouden er nog meer gebeurtenissen nodig zijn om ze te kunnen laten gebeuren.

Misschien dat het heel moeilijk is voor wezens die alleen maar ruimte en tijd kennen, om zich dit voor te stellen. Maar misschien moeten we ons daar dan maar bij neerleggen.

Maar als we nu eens een gebeurtenis beschouwen in haar simpelste vorm en betekenis; iets wat gebeurt.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 09 jun 2018, 18:54

Ik weet het niet.
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 10 jun 2018, 10:05

Er zijn heelalmodellen mogelijk in overvloed die de Big Bang beschrijven en we hebben geen kwantumgravitatie. Is het de canonieke quantum gravitatie? Is het de snarentheorie? Is het Loop Quantum Gravity? Zijn het twistors? Is het de superzwaartekrachttheorie?
Als ik dat allemaal niet weet, hoe kan ik de vraag dan beantwoorden? De vraag gaat in feite veel te ver vind ik. Ik vind het belangrijker wat de wetenschap zal zeggen dan wat we er zelf over vinden dat het is.
Betreffende niet-lokaliteit. In feite is dat geen probleem. Ik denk dat het maar een probleem zou zijn moest er informatie sneller dan c kunnen gaan, want dan stort de hele relativiteitstheorie in elkaar. En die heeft tot nog toe maar enkel experimentele bevestigingen gehad, reden genoeg om erin te blijven volharden.
Nu, ik denk dat jullie er veel meer over weten dan ik, ik heb er tenslotte ook maar enkele boeken over gelezen. Toch is het voor mij, met het weinige dat ik tot nog toe heb gelezen, nog altijd mogelijk dat alles maar 1x gebeurt.
Bedankt dat ik het even op een rijtje mocht zetten voor mezelf.
Maar daar jullie er veel meer over weten, zal jullie antwoord wel heel interessant zijn. Ik ben dan ook maar een nieuwsgierig leekje. Ik ben hier dan ook maar om bij te leren, niet om de nieuwe "Theory Of Everything" uit te vinden.
Het hoeft niet mijn mening te zijn, in feite eerder jullie mening (want aan jullie mening twijfel ik niet), ik ben hier dan ook bij Skepp.
Hoe zouden jullie die vraag van de vorige post beantwoorden?
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor Digit » 11 jun 2018, 08:17

Tje, Lorenzo,

Van een aantal zaken zijn we nu wel virtueel zeker. In een mini-notedop:

- In de macro-wereld (onze ervaringswereld) loopt de tijd lokaal (voor elke welbepaalde waarnemer) continu en in één richting (naar de toekomst). Hoeveel lussen je ook probeert te bouwen, ook in de relativiteit is er geen spoor van retrocausaliteit. Wel een hoop (voor ons) rare effecten, maar géén invloed op het verleden. De complete afwezigheid van tijdreizigers uit de toekomst die het op Hitler, Stalin en consoorten gemunt hebben wijst bijzonder sterk in die richting. Op macroschaal lijkt de pijl van de tijd mij dus een fundamenteel gegeven.

- In de kwantumwereld, zeker binnen coherente systemen, is de relatie tussen tijd en ruimte compleet anders dan in de macro-wereld. Zie non-lokaliteit. Ik zou zelfs denken dat binnen coherente systemen de tijd (zoals wij die kennen) niet bestaat.

Ondanks een aantal zoekpistes kan 'de wetenschap' het verband tussen kwantum en relativiteit (voorlopig?) nog niet vinden. Maar ik heb het niet moeilijk met onbeantwoorde vragen. Die sporen alleen aan om verder te (onder)zoeken. Waar ik het wel moeilijk mee heb is onbevraagde antwoorden in de aard van 'god's wil .... '.

Een persoonlijke bedenking die ik nog mee geef is de volgende: de 'random' (voor ons) kwantum-effecten gedragen in de macrowereld netjes volgens de wetten van het toeval. Zit dar iets achter? Is er een verborgen 'kwantum-causaliteit' die in feite het macro-toeval genereert? Kan het toeval de notenkraker zijn die ooit de harde noot van coherente kwantumsystemen voor ons zal kraken? Dat is de enige speculatie die ik mezelf gun. Voor de rest ben ik gtevreden met afwachten. Allicht komt er ooit een kwantum-Einstein die de puzzelstukjes legt tot een bevattelijk plaatje.

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8664
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor pitman » 11 jun 2018, 13:33

Dag Digit,

is beweging dan ook onmogelijk volgens jou op kwantum-niveau?

grtn
pitman
 
Berichten: 229
Geregistreerd: 27 jan 2009, 17:09
Woonplaats: gent

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor Digit » 11 jun 2018, 14:00

pitman schreef:is beweging dan ook onmogelijk volgens jou op kwantum-niveau?

Men heeft subatomaire deeltjes waargenomen die de 'overtocht' van La Palma naar Tenerife gemaakt hadden terwijl zij deel uitmaakten van een coherent kwantumsysteem. Dat is 'beweging', maar in een macro-context. De afstand is ruim 130 km. Elke ingreep op het systeem op het ene eiland was ogenblikkelijk (dus zonder de minste vertraging) merkbaar op het andere eiland. Voor die deeltjes scheen die 'afstand' dus als het ware niet te bestaan. Was er dan beweging?

De 'klok' van een foton dat zich met de lichtsnelheid beweegt, die klok staat voor ons stil. Dat foton is dus volgens zijn 'eigen klok' in feite overal tegelijk. Noem je dat beweging? Maar de fotonen die ons bereiken vanuit de Andomeda-nevel hebben er wél 2,5 miljoen jaar (aan de lichtsnelheid) over gedaan om hier te geraken. Je kan dus moeilijk ontkennen dat die 'bewegen'!

Je ziet het, zodra je onze en vertrouwde aardse ervaringswereld verlaat kunnen woorden te kort schieten om de dingen adequaat te beschrijven. Wat telt is dat onze formules kloppen, en dat doen ze (toch voor de dingen die we al weten), want dan kunnen we meten, rekenen, speculeren, toepassingen (technologie) bouwen, .... ! We kunnen moeilijk verwachten dat een brein dat 10.000 jaar geleden prima werkte als het om mammoeten en holenberen ging, zich nu feilloos kan voorstelen wat mesonen, muonen, gluonen in feite zijn. Er zijn pakken vragen die nog lange tijd onbeantwoordbaar zullen zijn of waarvan het antwoord voor ons onvoorstelbaar zal zijn. Daar kunnen we maar best mee leren leven.

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8664
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Re: De aanwezigheid van de tijd

Berichtdoor LORENZO » 12 jun 2018, 12:48

Hartelijk bedankt Digit voor je antwoorden, dit verheldert alles. :D
Als er nog dingen zijn, ga er voor. 8)
LORENZO
 
Berichten: 189
Geregistreerd: 17 nov 2009, 23:00


Keer terug naar Filosofisch-kritische beschouwingen

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast