Oogje schreef:Ik begrijp het niet: bij wie heeft elk land dan zoveel schulden staan? Bij elkaar?
Dat is een wiskundige onmogelijkheid. Er zal altijd minstens één staat schuldloos en zelfs schuldeiser zijn opdat de rest in dat systeem netto schulden zou kunnen hebben.
Oogje schreef:En hoe komt het dan dat een land dat al schulden heeft nog eens meer schulden moet maken om de schulden af te lossen, tegen interest, om een (nationale) bank te redden?
Staten moeten betalen om schulden af te lossen door de combinatie van twee factoren.
De eerste factor is dat ze nieuwe schulden moeten aangaan om de oude te kunnen aflossen. (Het MOET objectief bekeken niet, maar een begrotingsoverschot van de staatsschuld groot is in de praktijk voor zowat geen enkel land mogelijk.)
De tweede factor is dat staten (ook weer in de praktijk) niemand kunnen vinden om schuldeiser te worden zonder ze er een beloning voor te geven.
De bespreking van de moraliteit van de huidige financiering —waarin particulieren of organisaties objectief gezien beloond worden om (bij benadering) niets te 'doen', net als bij vele andere manieren van geld met geld verdienen— is verbonden aan persoonlijke waardeoordelen, waardoor ik daar niets objectiefs over te zeggen heb. Er bestaan natuurlijk alternatieven zoals collectief met 'zielsverwanten' beslissen om renteloos aan staten uit te lenen, om de eventueel als 'oneerlijk' beschouwde situatie apolitiek te bestrijden. Een staatsbank zou ook een mogelijkheid 'kunnen zijn' waarbij staten aan lagere rentes kunnen lenen. Aangezien er op skepp niet aan politiek wordt gedaan, beperk ik me tot deze objectieve gegevens en zal ik hierin geen stelling innemen.
Oogje schreef:Op vele sites en in de media zie ik ellenlange discussies wie nu schuld treft: de banken of de overheden?
Maar volgens mij slaat men de bal mis om een schuldige te willen vinden.
Het is inderdaad niet zo simpel dat er een schuldige aan te duiden is. Ik denk ook zo, alleszins. Het gaat veel verder dan banken en overheid. Uiteindelijk zijn het individuen die de schulden betalen en/of innen.
Oogje schreef:Volgens mij is er een structurele fout. Met name, het feit dat de schulden van schuldenaars niet eens overzichtelijk zijn en het dus op een trein lijkt zonder bestuurder.
We weten eigenlijk heel goed wie de schuldenaars en de schuldeisers zijn. Een 'ethisch probleem' is dat een staat geen organisme is dat eigen keuzes maakt en dat je een staat dus eigenlijk niet als een 'schuldige' kan aanduiden. Het zijn individuele politici die keuzes maken en burgers/kiezers die mogelijk gemaakt hebben dat die specifieke politici die (slechte) keuzes konden maken. (De kiezers acht ik eigenlijk niet in hun geheel verantwoordelijk voor de keuzes van de politici die ze verkozen hebben. In de praktijk kunnen ze vaak enkel stemmen op hooguit een tiental opties die ze ALLEMAAL slecht vinden en met stemmen versus blanco stemmen behoedden ze ons mogelijk voor een nog erger 'kwaad'.)
Dat 'ethische probleem' zou je een gevolg kunnen noemen van een structurele fout. (We hebben het wellicht niet meer over dezelfde structurele fout, maar ik ben het ermee eens dat er een structurele fout aangewezen zou kunnen worden, hoewel één zaak aanpassen allicht een te simplistische oplossing is.)
Een structurele fout die je zou kunnen beschouwen, is dat de verantwoordelijkheid van 'staten' geprojecteerd wordt op 'burgers' die er eigenlijk niets mee te maken hebben, maar wel de schulden onrechtstreeks moeten betalen. Het gaat vaak om burgers die in de tijd van de foute beslissingen niet leefden en dus in geen enkele op objectiviteit gebaseerde interpretatie als 'schuldig' aangeduid kunnen worden.
Hoe je het ook draait of keert. Ook al is het niet 'eerlijk' dat mensen schulden betalen waar ze niet zelf voor gezorgd hebben, iemand zal de schulden moeten betalen. Betaal je de schulden niet, dan hebben de schuldeisers op een bepaalde manier de schuld betaald.
De kern van de discussie over staatsschuld is eigenlijk wat de eerlijkste manier is om de schulden terug te betalen. Iedereen kan dat anders zien. Nu treed ik even volledig uit de objectiviteit en geef ik daar kort mijn eigen visie op:
Bij het terugbetalen van lang geleden gemaakte staatsschulden zou er geen onderscheid gemaakt mogen worden tussen staten, aangezien dat voor een ongelijke behandeling zorgt tussen verschillende grote groepen van individuen die de schulden niet veroorzaakt hebben. Noch vanuit een gelijkheidsprincipe, noch vanuit een principe van verantwoordelijkheid voor de eigen daden is behandeling op basis van de staat waarin je woont te rechtvaardigen. Dat geldt trouwens niet enkel als het over staatsschulden gaat. Een concrete invulling daarvan zou te subjectief zijn voor een forum waarop niet aan politiek gedaan wordt.