Opgang of Afgang van de ethiek?

Wetenschapsfilosofie en kritische vraagstukken. De grenzen van de wetenschap, de relevantie van de filosofie, kloneren, eugenetica, euthanasie, abortus, vrijheid en determinisme van de mens, ...

Opgang of Afgang van de ethiek?

Opgang
2
100%
Afgang
0
Geen stemmen
 
Totaal aantal stemmen : 2

Opgang of Afgang van de ethiek?

Berichtdoor eno2 » 29 nov 2006, 16:54

En, hoe zit het met de ethiek?
Is die in ons huidige tijdsgewricht in opgang (wat je bij alle vooruitgangsgeloof zou verwachten), of is hij daarentegen in afgang?
Iemand als Sloterdijk gelooft aan toename en verspreiding van cynisme, dat hij diffuus noemt.
Heeft de in het Westen om zich heen grijpende secularisatie de humane waarden omhooggestuwd of integendeel de traditionele ( grotendeels christelijk bepaalde ) waarden weggespoeld of verdund? Met een terugval
van moraal ethiek tot gevolg.
Is er sprake van morele ontreddering bij grote groepen en samenlevingen, of weet onze maatschappij steeds beter en verfijnder
zijn kernwaarden te bevestigen en uit te dragen?
Of brengen de conflicten daaromtrent ons in een neerwaartse spiraal?
eno2
 
Berichten: 9
Geregistreerd: 20 nov 2006, 20:08

Berichtdoor drosofila » 29 nov 2006, 17:17

Dag eno2,

een goede poll bevat tenminste 3 keuzemogelijkheden, en liefst meer.
Voor mij is er noch op- noch afgang (van de ethiek :wink: ).
Dus wat beter differentiëren aub.

Groeten,
drosofila
De noodzaak om veel uit te leggen en te rechtvaardigen roept de gedachte op dat er iets mis is met de zaak zelf (B. Tuchman)
Avatar gebruiker
drosofila
 
Berichten: 610
Geregistreerd: 20 okt 2006, 13:43

Berichtdoor windsurfer » 30 nov 2006, 18:13

drosofila schreef:Dag eno2,

een goede poll bevat tenminste 3 keuzemogelijkheden, en liefst meer.
Voor mij is er noch op- noch afgang (van de ethiek :wink: ).
Dus wat beter differentiëren aub.

Groeten,
drosofila


Inderdaad, voor mij is er ook geen op- of afgang, dus de optie 'geen van tweeen' toevoegen zou winst zijn.
Avatar gebruiker
windsurfer
 
Berichten: 568
Geregistreerd: 20 okt 2006, 12:58

Re: Opgang of Afgang van de ethiek?

Berichtdoor Psycop » 30 nov 2006, 20:58

eno2 schreef:En, hoe zit het met de ethiek?
Is die in ons huidige tijdsgewricht in opgang (wat je bij alle vooruitgangsgeloof zou verwachten), of is hij daarentegen in afgang?

Is er sprake van morele ontreddering bij grote groepen en samenlevingen, of weet onze maatschappij steeds beter en verfijnder
zijn kernwaarden te bevestigen en uit te dragen?


Dag Eno2,

Ik heb weinig kennis van ethiek doorheen de geschiedenis (van het westen), maar ik zou durven stellen dat ethiek steeds wat fluctueert. Het is mogelijk om globaal aanvaardbare ethische principes en zelfs een hierarchie in morele opvattingen te zien. Ik ben van mening dat, de ethiek van de huidige westerse samenleving van een behoorlijk hoog niveau is.
Ethiek (normen en waarden) moeten ook aan elke nieuwe generatie worden bijgebracht. Indien men daar niet in slaagt, komen er periodes van terugval. [nu vergeet ik wel de situatie van oorlog; waar er een plotse breuk is en de situatie de morele achtergrond herschept].

Of het nu beter of slechter gaat? Dat weet ik niet.

mvg
Psycop
De illusie vanalles te begrijpen
Avatar gebruiker
Psycop
 
Berichten: 533
Geregistreerd: 29 okt 2006, 18:36
Woonplaats: Antwerpen

Berichtdoor eno2 » 06 dec 2006, 13:47

Ethiek is eigenlijk de kunst van het goede leven, leerde ik van Savater.
Dus enorm in opgang overal...
eno2
 
Berichten: 9
Geregistreerd: 20 nov 2006, 20:08

Berichtdoor nin » 08 dec 2006, 14:00

Het lijkt me een vraag die gewoon niet te beantwoorden is. Gewoon omdat je geen absolute standaard hebt tegenover dewelke je de 'opgang' of 'neergang' van de ethiek zou kunnen afmeten.

In de praktijk zijn ethisch geïnspireerde mensen (vooral als de inspiratie uit religieuze hoek komt) uit de aard van de zaak conservatief. Ze ervaren hun ethische normen als universaliseerbaar in tijd en ruimte. Terwijl dat uiteraard nonsens is. Ethiek ontwikkelt zich binnen een bepaalde cultuur, lokatie en tijdsgewricht. En dus is het onderhevig aan evolutie. In die zin zal door deze groep mensen iedere verandering in het globale ethische gedrag getaxeerd worden als een achteruitgang. Niet als een normale evolutie.

Er bestaat niet zoiets als 'het inertiaal systeem' van de ethiek: de unieke invalshoek van waaruit je voor iedereen objectieve vaststellingen zou kunnen doen. Of een bepaald gedrag ervaren wordt als ethisch of niet is altijd het gevolg van een standpuntgebonden observatie. En geen enkel standpunt vertolkt dé universele (in tijd en ruimte) norm.
nin
 
Berichten: 7
Geregistreerd: 15 nov 2006, 12:52

Berichtdoor Koerok » 08 dec 2006, 14:06

Misschien moet de vraagstelling dan toe naar iets als:
"Is er een op- of afgang van de naleving van ethische afspraken zoals die momenteel grondwettelijk zijn vastgelegd?"
"Ever notice how people who believe in creationism look really unevolved? . . . Their eyes real close together. Eyebrow ridges. Big, furry hands and feet. 'I believe God created me in one day.' Looks like he rushed it to me.'" Bill Hicks
Avatar gebruiker
Koerok
 
Berichten: 683
Geregistreerd: 08 nov 2006, 17:32

Berichtdoor nin » 08 dec 2006, 23:14

Ik wil geen spijkers op laag water zoeken, maar het komt me voor dat je twee domeinen door mekaar haalt: jurisdictie en ethiek. Mind you: in de praktijk overlappen ze mekaar tenminste gedeeltelijk. Maar in feite zou dat gewoon niet mogen. Jurisdictie regelt (idealiter) het praktische, dagelijkse leven en giet het in wetten die gestemd worden en vervolgens politioneel kunnen afgedwongen worden.

Ethiek gaat verder. Een mens wordt geboren in een ethisch systeem zoals hij in een cultuur (en een taal) wordt geboren. Maar de 'rechter' in ethische aangelegenheden is het individu zelf: we noemen het het geweten. En dat kan maar in de mate ethische regels (hoe relatief ze in de praktijk ook mogen zijn) door opvoeding en sociale druk geïnterioriseerd worden. M.a.w. eigen gemaakt tot op het punt dat je gelooft dat die regels, verboden en geboden UIT JEZELF komen. Iedere opvoeding, gaande van die van de ouders, over de school tot de kleinere en grotere gemeenschappen waarvan je deel uitmaakt, is een vorm van brainwash. En het 'symptoom' om jurisdictie te onderscheiden van ethiek (als we het over 'overtredingen' hebben) is schuld(gevoel).

Niemand heeft er rationeel een probleem mee dat er zoiets bestaat als een verkeersreglement. Als we allemaal vrijelijk zouden kiezen aan welke kant van de weg we zouden rijden, kan je voorspellen wat er gaat gebeuren. Maar kijk eens om je heen als je in de auto zit. Als er plots een wagen met blauw zwaailicht in de buurt is, zie je de chauffeurs als het ware collectief het rempedaal indrukken, de gsm aan kant leggen en de veiligheidsgordel omdoen. Het is niet het 'geweten' dat die reactie triggert, maar de kans op politionele of geldelijke sanctionering. Van het moment dat de blauw-witte wagen verdwenen is, vervalt iedereen, zonder enige zweem van schuldgevoel in zijn 'normale' gedrag.

Bij het overtreden van ethische regels is dat zwaailicht er niet. Omdat we ethische regels ervaren als deel uitmakend van onszelf, zijn we zelf onze eerste rechters: we zullen ons schuldig voelen. Het overtreden van ethische regels zal ook gepaard gaan met 'sociale sanctionering'. En die bestaat niet uit het betalen van een boete of het uitzitten van een gevangenisstraf, maar uit uitsluiting.

Je kan je dus nog wel de vraag stellen of mensen in vergelijking met vroeger meer of minder authoriteitsgezind zijn (m.b.t de seculiere wetgeving), omdat het wetboek hier fungeert als standaard van waaruit je zo'n 'meting' zou kunnen verrichten.

Het 'ethische' wetboek bestaat niet. De enige referent is datgene wat een bepaalde gemeenschap op een bepaald ogenblik per conventie accepteert als zijnde ethisch (en dat is zelfs BINNEN een bepaalde gemeenschap niet eenduidig). En zo als hierboven gesteld: vanuit dat standpunt is ieder VERANDERING tout court vanuit de perceptie van de ethisch geïnspireerde mens een achteruitgang (cfr. de univeraliseerbaarheid van de ethische norm).

Mvg
nin.
nin
 
Berichten: 7
Geregistreerd: 15 nov 2006, 12:52

Berichtdoor wolkenstein » 09 dec 2006, 01:21

Wolkenstein schreef:
Nin schreef:En zo als hierboven gesteld: vanuit dat standpunt is ieder VERANDERING tout court vanuit de perceptie van de ethisch geïnspireerde mens een achteruitgang (cfr. de univeraliseerbaarheid van de ethische norm).


Zoals je zegt bestaat het 'inertiaal systeem' van de ethiek' niet. In zekere zin is dat heel mooi. Stel je voor dat het kant en klaar voor het oprapen zou liggen. Het kan gelukkig alleen door bewust en integer zoeken benaderd worden.

In die zin kun je de afschaffing van de slavernij als een zwaar bevochten, maar toch ook spectaculaire vondst zien. De groep mensen die volgens jou zich altijd en in iedere cultuur verzet tegen evolutie van de ethiek, zijn dan ook niet bepaald zoekers te noemen en zijn dus in die zin geen representanten van ethische waarden, zij houden zich helemaal niet met ethiek bezig, wel met lokale fatsoens of religieuzenormen die als 'regels' beleefd worden. Fatsoensrakkers en starre geloofsvolgelingen. Je zou dat veruiterlijkte ethiek kunnen noemen in tegenstelling tot verinnerlijkte ethiek. Overigens mag je niet gemakshalve ieder lid van een groep over één kam scheren.

Sinds 1948 hebben wij 'De Universele rechten van de Mens'. Aangenomen op de Algemene vergadering van de Verenigde Naties. De onderliggende stelling en notie was de 'afwijzing van die rechten als zijnde cultuurgebonden'. Egypte was het enige moslimland dat tekende. De oostblok landen en aantallen afrikaanse en aziatiatische landen ondertekenden de verklaring niet. Sindsdien zijn er onderhand toch veel nieuwe ondertekenaars bijgekomen. De laatste mondiale expressie vond plaats op de Millennium Top in 2005. Het Internationaal recht kun je ook zien als een stadium in de evoluerende ethiek. Saddam Houssein bv, wordt door 20 buitenlandse advocaten bijgestaan. De Nederlandse advocaat Mr Knoops is recent gevraagd om de rechtsvoering in het proces tegen Saddam en consorten te toetsen aan de regels van het Internationaal recht. En president Bush is hoewel laat, toch uiteindelijk gevoelig op de vingers getikt door het amerikaanse hogergerechtshof tav Guantanamo Bay.

Vgr W
wolkenstein
 
Berichten: 2732
Geregistreerd: 29 okt 2006, 01:30

Berichtdoor Psycop » 09 dec 2006, 08:11

nin schreef:Het lijkt me een vraag die gewoon niet te beantwoorden is. Gewoon omdat je geen absolute standaard hebt tegenover dewelke je de 'opgang' of 'neergang' van de ethiek zou kunnen afmeten.

Er is geen absolute standaard, dat is waar. Maar er zijn zeker relatieve standaarden. Zo kan je zinloos geweld en doodslag als ethisch lager zien dan je teveel aan goederen delen met naasten en behoeftigen.
Hoewel er op vele ethische punten kan afgedongen worden (zeker naargelang iemands opvatingen), kan er toch consensus bestaan over duidelijke gevallen waar je mensen en (sub)culturen kan plaatsen als ethisch meer of minder ontwikkeld of handelend. (waarbij je steeds rekening dient te houden met de context)

nin schreef:In de praktijk zijn ethisch geïnspireerde mensen (vooral als de inspiratie uit religieuze hoek komt) uit de aard van de zaak conservatief. Ze ervaren hun ethische normen als universaliseerbaar in tijd en ruimte. Terwijl dat uiteraard nonsens is. Ethiek ontwikkelt zich binnen een bepaalde cultuur, lokatie en tijdsgewricht. En dus is het onderhevig aan evolutie. In die zin zal door deze groep mensen iedere verandering in het globale ethische gedrag getaxeerd worden als een achteruitgang. Niet als een normale evolutie.

Dat een absolute universaliteit van waarden en normen niet bestaat, is waar, maar dat betekent niet dat er geen waarden en normen zijn die zo algemeen zijn dat ze als 'beter' kunnen gezien worden.
Waar ik vooral op reageer is dat ik de indruk krijg dat je een "anything goes" relativisme probeert te verkopen. Dat is minstens even fout als een absolutistisch universalisme.

mvg
Psycop
De illusie vanalles te begrijpen
Avatar gebruiker
Psycop
 
Berichten: 533
Geregistreerd: 29 okt 2006, 18:36
Woonplaats: Antwerpen

Berichtdoor eno2 » 06 jan 2007, 18:42

Zolang de moderatie hier aanklager, rechter, jury en onaantastbaar deelnemer speelt en geen enkele vorm van objectieve moderatie kent, , blijf ik liever weg van dit forum, al is mijn arbitraire ban door Betweter blijkbaar niet meer geldig op het nieuwe forum.
eno2
 
Berichten: 9
Geregistreerd: 20 nov 2006, 20:08

Berichtdoor Henriette » 09 jan 2007, 02:47

...
Henriette
 
Berichten: 1322
Geregistreerd: 30 dec 2006, 22:19


Keer terug naar Filosofisch-kritische beschouwingen

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast

cron