Bestaat God?

[pol cock]

Bestaat God?

Uitgangspunten
- Het universum beschouwen we als de verzameling van al het bestaande. Vanuit een zuiver menselijk perspectief beschouwen we als “bestaande dingen” a) alle dingen die het product zijn van menselijke intellectuele operaties. We noemen die dingen of eigenschappen abstracta. Als alle mensen zouden verdwijnen, dan zouden ook deze begrippen en/of eigenschappen ophouden te bestaan. b) Als zgn. concreta beschouwen we alle dingen die ook zouden blijven bestaan als de mensheid niet meer tot intellectuele operaties in staat zou zijn.
- Als “niet bestaande”, en dus niet deel uitmakende van het universum beschouwen we alle fenomenen die geen andere eigenschappen hebben, dan dat ze geen andere eigenschappen hebben.
- In volgende tekst schrijven we God met een hoofdletter, en kennen we hem een mannelijk geslacht toe, omdat dit in het in het Nederlands gebruikelijk is. Met “God” bedoelen we het goddelijke, dus ook de Godheden van het politheïsme, voor zover ze eigenschappen gemeen hebben, met de eigenschappen die men in het monotheïsme doorgaans aan God toeschrijft .

God als abstractum
- Heel wat mensen geloven in God, het begrip wordt gebruikt en mensen handelen naar richtlijnen die aan God toegeschreven worden. God speelt een rol in het gevoelsleven van vele mensen, en dus in chemische processen in de hersenen. Het begrip God is dus zeker te omschrijven als een abstractum, en maakt derhalve deel uit van het universum.
God bestaat dus als abstractum, maar is het ook een concreet object? Met andere woorden, zal God blijven bestaan als er geen menselijk bewustzijn meer zou zijn?

God als concretum
- De vraag die we ons hier stellen is of God ook zou kunnen bestaan buiten het menselijk bewustzijn, dus als een concreet object, onafhankelijk van menselijke intellectuele operaties. We gaan dus op zoek naar eigenschappen die door het abstractum (het menselijk intellect) aan God toegeschreven worden, en kijken of er een wezen bestaat dat aan die eigenschappen voldoet. NB. Eventuele andere levende wezens met een Godsbesef laten we in het kader van dit betoog buiten beschouwing.
- Eigenschappen die aan God toegeschreven worden:
1. God is de schepper en oorsprong van al het bestaande.
2. God is eeuwig en transcendeert de tijd.
3. God is alomtegenwoordig
4. God is almachtig, en is dus in staat alles te bewerkstellen in het universum.
5. God is rechtvaardig
6. God is alwetend
7. God is algoed

1. God als scheppende kracht
We poneren volgende hypothese: het heden kan niet uit het niets ontstaan, maar ontstaat uit een voorgaand heden, dit at infinitum. Het heden heeft dus een proces als oorzaak, dat al oneindig duurt, het is het resultaat van het verleden. Dit verleden kan echter in een bepaalde periode een toestand van mogelijkheid geweest zijn. In deze “mogelijkheid” zouden we geen beweging, energie of materie zoals ,we die heden waarnemen, herkennen maar er zou wel een heden bestaan omdat dit een noodzakelijke voorwaarde is om een nieuw heden te laten ontstaan. Zonder tijd is het logischerwijze niet mogelijk om gelijk wat te laten ontstaan. Indien een onderzoeker met een klok zich in dit hypothetisch “potentiële zijn” zou kunnen begeven, dan zou hij de tijd kunnen meten, maar hij en zijn klok zou wel de enige materie en herkenbare beweging zijn. Ons heden heeft dus volgens bovenstaande hypothese, zijn oorzaak in een eeuwige opeenvolging van voorbije hedens. In dit verleden ligt dus de scheppende kracht, in een voortdurende creatie van nieuwe hedens. In die optiek is het huidige heelal dus niet uit “het niets” ontstaan.
En het toeval dan? Zou dit niet aan de basis kunnen liggen van het bestaan? Statistici kunnen stellen dat zich in een oneindigheid, een oneindig aantal mogelijkheden kunnen voordoen, dus ook het ontstaan van het bestaande uit het niets . Fysici kunnen wijzen op kwantumfluctuaties, die zich schijnbaar willekeurig kunnen voordoen in het vacuüm, en aan de basis zouden kunnen liggen van het ontstaan van het bestaande. Het toeval is echter een wankele hypothese. Het toeval is een gebeurtenis die zich slechts kan voordoen op een welbepaalde plaats en een welbepaalde tijd. Een plaats impliceert het bestaan van een ruimte, die in een heden bestaat. Een heden verondersteld een tijdstip of tijd. Als er geen heden (tijd) is, en geen ruimte kan er zich ook geen toeval of mogelijkheid voordoen. Ruimte en tijd hebben eigenschappen en zijn niet “ niets”, maar eigenschappen van de scheppende kracht.

2. De eeuwige God
Uit het bovenstaande kunnen we besluiten dat de kracht die het huidige universum geschapen heeft een eeuwige geschiedenis kent.
Kent dit scheppingsproces ook een eeuwige toekomst? De wetenschap kent een aantal “behouden grootheden” zoals bijvoorbeeld energie, die volgens de wetten van de fysica niet kan verdwijnen. Als we deze wetenschappelijke gegevens voor waar aannemen zal het bestaan van die “behouden grootheden”, en dus het scheppingsproces ook een eeuwige toekomst tegemoet gaan. Een eeuwig aanwezige scheppende kracht waar het ene heden een volgend heden schept, kan dus gepostuleerd worden. Het ogenblikkelijke heden kunnen we beschouwen als een middelpunt van een tijdslijn, die van het eeuwige verleden naar een oneindige toekomst loopt. Het heden is dan een soort middelpunt, tussen een oneindig verleden en een oneindige toekomst. Het heden bevat de samenvatting van een eeuwig verleden, en het potentiaal voor een eeuwige toekomst. De scheppende kracht is dan de actieve schepper van zijn eigen verleden, toekomst en bestaan, net zoals de God van het abstractum.

3. De alomtegenwoordige God
In vorig punt situeerden we een scheppend “zijn” in het heden. Het universum in het “heden” bevat alles wat bestaat. Als het heden de scheppende zijn is, dan deelt het die eigenschappen met de God van het abstractum, dan is dit aspect van de abstracte God alomtegenwoordig.

4. De almachtige God
De natuur gehoorzaamd aan bepaalde wetten. Die wetten zijn ontstaan in het scheppingsproces doorheen de eeuwige geschiedenis, en zijn dus het resultaat van de scheppende kracht. In die zin is de scheppende kracht almachtig, want het schiep deze wetten. Maar die kracht is dan ook gebonden aan de regels. Almachtig, maar binnen de regels, en zonder willekeur, tenzij een “vrije wil” erop inwerkt.

5. De rechtvaardige God
De natuur volgt wetmatigheden. De scheppende kracht die we kunnen vergelijken met het godsbegrip volgt die wetten, en is in die zin streng maar rechtvaardig. Die rechtvaardigheid of het strikt opvolgen vanzelf geschapen wetten is echter niet noodzakelijk wat de mens als rechtvaardig erkent. De mens heeft immers zijn eigen (diverse) rechtsnormen, die hem helpen zijn maatschappij te ordenen. Dit betekend niet dat de mens onrechtvaardig is, omdat hij de natuurwetten niet volgt , maar manipuleert in functie van zijn eigen doelstellingen. Die uitzondering op de natuurwetten die de mens maakt is blijkbaar toegelaten. De scheppende kracht heeft immers het ontstaan van de mens toegelaten, en dus ook de intellectuele mogelijkheid om de natuurwetten naar eigen keuze aan te wenden.

6. De alwetende God
Als de wetten gekend zijn volgens de welke alles verloopt, is het mogelijk om de gevolgen te kennen. Wat men dan nodig heeft is een computer met een enorm geheugen, een fabelachtige rekenkracht en een enorm vermogen, om de enorme hoeveelheid informatie te verwerken tot hapklare blokken voor het bewustzijn van het genie dat zich van deze computer bedient, tenzij hijzelf de computer is. Maar wij houden deze hypothese voor onwaarschijnlijk, temeer daar god zoals wij hierboven betoogden zich in het heden bevindt en er weinig tijd is om alles te berekenen. Waarom zou de scheppende kracht trouwens alles moeten kennen, uit hem emaneerden de natuurwetten, die zijn wil gehoorzamen. We zouden ook kunnen stellen dat zelfs een geïnformatiseerde God niet alles zou kunnen weten omdat er ook zoiets bestaat als de vrije wil van sommige van de bestaande schepselen. De levende wezens hebben immers als finaliteit hun eigen bestaan te waarborgen en hun genetische informatie door te geven. Daarbij kunnen zij de natuurwetten manipuleren en oneigenlijk gebruiken. Dit soort ruis, zou het voorspellend vermogen van een Goddelijke computer sterk bemoeilijken. De mens wordt steeds sterker in het manipuleren van de natuurwetten, en wordt dus steeds een beetje meer God. Bovendien kan de mens ook andere doelstellingen nastreven dan voortplanting en eigen bestaan, en in hoge mate concreta scheppen en het verloop van het heden van zijn omgeving bepalen. Bovendien kan hij ook abstracta bedenken die zijn eigen handelen beïnvloeden.
Het concept van een alwetende God is moeilijk verdedigbaar, maar als er een verbondenheid is in het gehele heelal, is er wel een mogelijkheid dat elke actie elke actie beïnvloed, en dan is er sprake van een universeel bewustzijn, en dus “alvoelendheid”. We kunnen ons dan een” zijn” voorstellen dat alles waarneemt, een derhalve een analoog met een alvoelende God

7. De goede God
Vele mensen hebben een idee over wat het absoluut goede en het absoluut rechtvaardige is. Wel is hun oordeel niet altijd gelijkluidend, maar toch zijn er veel parallellen. De goede en rechtvaardige God bestaat dus als abstractum, en heeft via de mens invloed op het concretum. Maar ook wat door de mens doorgaans als slecht en onrechtvaardig geacht wordt, bestaat in ruime mate. Kan God dan zowel goed en rechtvaardig zijn? De natuurwetten zijn niet goed of slecht, ze zijn amoreel. De vrije wil moet dan bepalen wat goed is, wat slecht is en wat onrechtvaardig is, en dat is het werk van de mensheid (en eventueel andere intellecten in het universum). Maar de mens met zijn handelingsvrijheid (vrije wil) en zijn mogelijkheid tot morele oordelen zijn ook , het resultaat van het scheppend beginsel, en via die omweg is dus het scheppend beginsel ook de schepper van de moraal en van het goede.

Besluit: Dat er een abstracte god bestaat in het bewustzijn van vele mensen is een feit. We kunnen ook postuleren dat er ook een opeenvolging is van hedens met een eeuwige geschiedenis en een eeuwige toekomst. Dat deze vorm van “zijn” de oorzaak is van het bestaande zoals we dit nu in het heden kennen lijkt logisch. Dat deze aanwezigheid via de natuurwetten alles bepaald, behalve een smalle marge waar de vrije wil een inbreng heeft, is goed verdedigbaar. Dat die scheppende kracht ook aan de basis ligt van ontstaan van de mens is ook een gegeven. Of men dit wezen nu het heden noemt of God is een subjectief oordeel. Het beeld van de goede God is enkel van toepassing op de abstracte God. De definitie van “goed” hangt immers af van het oordeel van de mensen, want het is een abstractum. Na een eventueel verdwijnen van de huidige mensheid, kan het echter weer ontstaan, en blijft de goede God eeuwig in potentie aanwezig. De goedheid heeft bewezen dat het kan ontstaan, en het kan dus terug ontstaan.
Paul Cock
Graag uw commentaar.

[wim]

Bestaat God?
Besluit: Dat er een abstracte god bestaat in het bewustzijn van vele mensen is een feit.

Equivalent aan: "dat er een abstracte kerstman bestaat in het bewustzijn van vele mensen is een feit." Totaal irrelevant voor het opbouwen van een redenering dus.

[Digit]

Na een eventueel verdwijnen van de huidige mensheid, kan het echter weer ontstaan, en blijft de goede God eeuwig in potentie aanwezig. De goedheid heeft bewezen dat het kan ontstaan, en het kan dus terug ontstaan.

... is ook al problematisch, want dat geldt per definitie voor élk abstracum, bv. voor jeuk of voor aura's ! Tenzij je jeuk als een concretum beschouwt, want dan geldt het meteen óók voor concreta.

Ik neem mij voor om nog eens meer in detail terug te komen, maar laat mij al zeggen dat 1) en 2) volgens mij met elkaar in strijd zijn !

Groetjes,

Digit

[Heeck]

We gaan dus op zoek naar eigenschappen die door het abstractum (het menselijk intellect) aan God toegeschreven worden, en kijken of er een wezen bestaat dat aan die eigenschappen voldoet.

Hoe wil jij gaan kijken of er zo een wezen bestaat?
Je lijkt me niet verder re komen dan een stel eigenschappen aan elkaar te plakken en daar een lintje met het label "God" omheen te binden. Je suggereert gelijk dat zo een bijeen verpakt allegaartje ook vindbaar zou zijn en dat is meer dan zelfs Rutten zou poneren.

De exercitie van Rutten die door Jan Riemersma mooi wordt uitgelegd vind ik daarom voor dit soort benaderingen beter.

. . . . Voordat we het argument van Rutten nader gaan bekijken is het misschien verstandig om te memoreren dat logische bewijzen geldig kunnen zijn, maar dat dit niet betekent dat een bewijs waar is. . .

De daadwerkelijke vindbaarheid van een wezen met zulke eigenschappen wordt daar wijselijk in het midden gelaten.

Dat de natuur aan wetten zou gehoorzamen, die geschapen zouden zijn lijkt me daarbij ook nog eens de wereld op zijn kop. Mee omdat daarbij het vooronderstelde wordt binnengesmokkeld.

Roeland

[Digit]

Rutten en Riemersma vergeten of verdoezelen (minstens) drie zaken :
- Premisse 2 geldt slechts voor een god die in de fysieke realiteit totaal eigenschapsloos is. Zoniet zou die eigenschap in de lijst van de ware uitspraken voorkomen en is die god dus niet onkenbaar. Vandaar de opening die Stenger maakt voor de deïstische, eigenschapsloze god.
- Het zich beroepen op het kenvermogen van god om het godsbestaan te bewijzen is een vorm van cirkelredenering. Zie de Russelparadox en de paradox van Grelling. Of de liegende Kretenzer. Dergelijke paradoxen zijn het gevolg van autoreferentie. Die is bijgevolg te verwerpen. Ik zie niet in waarop god daarop een uitzondering moet krijgen !
- Het feit dat het heelal niet in zijn geheel kenbaar is beteken niet noodzakelijk dat het elementen bevat die noodzakelijkerwijze (door hun aard) onkenbaar zijn. Zie Lawrence Krauss.

Groetjes,

Digit

[pol cock]

Op mijn tekst "bestaat God?" zijn een aantal reacties gekomen. hierover het volgende: God bestaat als abstractum in het intellect van vele mensen, net zoals de kerstman bestaat in het intellect van vele kinderen. Dit wil niet zeggen dat dit wezen in concretum bestaat, maar omdat dit concept niet in het concretum bestaat, net zoals hoop, bijvoorbeeld niet in het concretumbestaat (niemand kan mij een hoopje hoop)° aantonen, wil dat nog niet zeggen dat er kan over geredeneerd worden. De kerstman is concreet in die mate dat hij het gedrag van kinderen beïnvloedt, en serieus het koopgedrag beïnvloedt.
Het is opmerkelijk dat wij bestaan, indien er geen scheppend beginsel (in casu de geschiedenis van het universum) zou bestaan, zou ik hier dit niet zitten schrijven. Dit scheppend beginsel heeft een aantal kenmerken gemeen met het concept dat mensen verbinden met een godsbeeld, en dit is toch wel opmerkelijk en de moeite waard om over te denken. Wij zijn toch niet uit het "niets" ontstaan, dat zou pas een mirakel zijn. De natuur zit vol gebeurtenissen, en elke gebeurtenis schept een nieuwe situatie. Een gebeurtenis is arbeid, en arbeid kan pas bestaan als er ruimte, energie en tijd bestaat. De energie, de tijd en de ruimte zijn noodzakelijke voorwaarden. Ruimte, tijd en energie kunnen dus niet ontstaan, want zij zijn noodzakelijke voorwaarden voor hun eigen ontstaan. Ergo tijd, ruimte en energie zijn er dus altijd (in een of andere vorm) geweest. Zij zijn eeuwig, en hebben kenmerken gemeen met de God van het abstractum (allomtegenwoordigheid, schepping van situaties, kracht etc...).
Groetjes,
Pol Cock

[wim]

Dit scheppend beginsel heeft een aantal kenmerken gemeen met het concept dat mensen verbinden met een godsbeeld, en dit is toch wel opmerkelijk en de moeite waard om over te denken.... Zij zijn eeuwig, en hebben kenmerken gemeen met de God van het abstractum (allomtegenwoordigheid, schepping van situaties, kracht etc...).

Waarom is dat opmerkelijk? Voor mij is dit perfect te verklaren als je het in zijn context bekijkt. Vroeger hadden de mensen niet onze fysica kennis, maar zochten wel naar verklaringen voor dingen als waarom we leven, vanwaar we komen, wat het doel is van het leven, enzovoort. Een magische verklaring in de vorm van een god of godheden past daar perfect bij, maar wil niet zeggen dat het de enige verklaring of een juiste verklaring is. Het verklaart wel waarom het eigenschappen heeft zoals schepping: het is ontworpen om de schepping te verklaren!

[On track!]

(...) Wij zijn toch niet uit het "niets" ontstaan, dat zou pas een mirakel zijn. De natuur zit vol gebeurtenissen, en elke gebeurtenis schept een nieuwe situatie. Een gebeurtenis is arbeid, en arbeid kan pas bestaan als er ruimte, energie en tijd bestaat. De energie, de tijd en de ruimte zijn noodzakelijke voorwaarden. Ruimte, tijd en energie kunnen dus niet ontstaan, want zij zijn noodzakelijke voorwaarden voor hun eigen ontstaan. Ergo tijd, ruimte en energie zijn er dus altijd (in een of andere vorm) geweest. (...)

Het zal je er wel niet van weerhouden om hier en daar weer zaken te vinden waar je het etiketje "God" kan opkleven. Maar over het ontstaan van tijd, ruimte, energie, ... is al het één en ander geschreven. Leestips:

Universum uit het niets
Lawrence Krauss
http://www.nl.fnac.be/mp19459580/Univer ... -het-niets

God, een onhoudbare hypothese
Victor Stenger
http://www.knack.be/nieuws/boeken/recen ... 417957.htm

Mvg

[Ludde]

God, een onhoudbare hypothese
Victor Stenger
http://www.knack.be/nieuws/boeken/recen ... 417957.htm

Heel mooi artikel. Dank om het te delen!
Ik voel me ook zo'n nieuwe atheïst.
Ik heb mijn kinderen nog laten dopen, omdat "iedereen in mijn omgeving dan gelukkiger zou zijn"...
Ik was toen een oude atheïst... Tijd om het roer volledig om te gooien ! Hoe meer mensen duidelijk uitkomen voor hun atheïsme, hoe meer "halve gelovigen" er anders zullen over nadenken...
Luddi

[Heeck]

Het is opmerkelijk dat wij bestaan, indien er geen scheppend beginsel (in casu de geschiedenis van het universum) zou bestaan, zou ik hier dit niet zitten schrijven. Dit scheppend beginsel heeft een aantal kenmerken gemeen met het concept dat mensen verbinden met een godsbeeld, en dit is toch wel opmerkelijk en de moeite waard om over te denken.

Pol,

Met zo een mooie verwondering als uitgangspunt zou ik cosmologie of zo gaan studeren in plaats van scheppende beginsels gaan verzinnen die dan ook weer moeten worden aangetoond.
Dat wat doorsuffen over iets bij vele mensen gelijksoortige resultaten oproept vind ik helemaal niet verwonderlijk en zeker niet de moeite waard om over (door) te denken.
"Turtles all the way down" is overigens ook een bestaande hypothese. Hoe verhoudt jouw benadering zich daarmee?

Roeland

[pol cock]

Dag Roeland,
Waarom ik geen cosmologie studeer? Omdat ik van eenvoud hou, net zoals Ockham. Volgende redenering over de periode voor de big bang kan dit misschien illustreren. Bovendien stopt de cosmologie doorgaans bij de big bang,. en kan niet verklaren waarom we hier zijn. De filosfie kan dit lekker wel!
Voor de big bang

Elke verandering van toestand, dus ook de big bang vereist energie. Energie kan niet ontstaan zonder een energetisch potentiaalverschil. Er kan geen verandering van toestand ontstaan zls er geen tijdsdimensie is waarin die verandering zich kan realiseren. Er kan geen verandering ontstaan als er geen ruimte is waarin de energetische verschillen, nodig voor de verandering , kunnen interageren.
Ergo: energie, tijd en ruimte zijn noodzakelijke voorwaarden voor hun eigen ontstaan. Aan gezin ze bestaan, en niet kunnen ontstaan zonder aan de noodzakelijke voorwaarden voor hun bestaan te voldoen, kunnen ze niet ontstaan zijn uit het niets. Energetisch potentiaal, tijd en ruimte hebben dus altijd bestaan, ook voor de eventuele big bang, ook voor een eventueel toeval, want ook toeval heeft energie, ruimt en tijd nodig.
Is dit een cirkelredenering waarbij men op hetzelfde uitgangspunt terechtkomt? Ja zeker weten, maar dit is toegelaten om een cyclisch proces zo te beschrijven, fysica is immers geen algebra.
Paul Cock,
Graag uw commentaar

[Jan Willem Nienhuys]

Elke verandering van toestand, dus ook de big bang vereist energie.

Dit wordt betwijfeld. Het lijkt erop dat de netto hoeveelheid energie van het universum nul is. Met andere woorden: als men alle materiedeeltjes extreem vare van elkaar zou verwijderen (dus als het ware uit elkaars gravitatieveld) dan zou dat precies zoveel energie kosten als er aanwezig is.

De andere opmerkingen zijn eveneens betwijfelbaar. Wat wij waarnemen als 'tijd' is de zogeheten thermodynamische tijd. Wij kunnen ons daarom moeijl een voorstelling maken van een toestand zoals omstreeks de BB.

Hoe dan ook, dit type redenering op basis van alledaagse realiteiten in ons deel van het universum en tijd roept voor mij het beeld op van iemand die op basis van alledaagse waarnemingen meent dat regen ontstaat doordat iemand in de hemel een kraan opendraait of een sluisdeur opent.

[Heeck]

Dag Roeland,
Waarom ik geen cosmologie studeer? Omdat ik van eenvoud hou, net zoals Ockham. Volgende redenering over de periode voor de big bang kan dit misschien illustreren. Bovendien stopt de cosmologie doorgaans bij de big bang,. en kan niet verklaren waarom we hier zijn. De filosfie kan dit lekker wel!
Voor de big bang

Elke verandering van toestand, dus ook de big bang vereist energie. Energie kan niet ontstaan zonder . . . . Knip. Knip. Knip
Paul Cock,
Graag uw commentaar

Paul,
Gisteravond uitvoerig zitten bomen met een voormalig streng en ook diepgelovige aangetrouwde nicht van me.
Een van onze bevindingen ging over de neiging om je af te sluiten van kennis die je wereldbeeld zou aantasten, hetgeen mij al veel en veel eerder heeft geïnspireerd om het reli-razor van Ockham te formuleren. Dat luidt dat bij het rangschikken van wetenschappelijke en religieus gebaseerde hypothesen de religieus georiënteerde de voorrang geeft aan de reli-hypothesen omdat de al bekende verklaring alleen maar in een nieuw jasje hoeft te worden gestoken.
Aan de persoonlijke spaarzaamheid bij het invoeren van nieuwe onverklaardheden die Ockam aanbeveelt, is dan ogenschijnlijk voldaan.
Met als plezierig bijverschijnsel, zoals je mooi demonstreert, dat je aanvoelt dat je ineens verder kunt reiken dan de wetenschap.
En dat nog zonder bijleren ook.
Zelfs de boeken onder je kussen leggen hoeft niet meer!!!!

Als besluitend commentaar haal ik de GPSnavigatie aan. Die had volgens jouw benadering nooit kunnen worden ontwikkeld.
De argumentering in je tweede paragraaf sluit meteen alle kennis buiten die je niet beheerst, wat heel logisch is, maar gelijk kennisvermeerdering buiten de deur zet en het vrij fantaseren aanmoedigt.

Dat kwam mooi uit dat ik net gisteravond zo een diepzinnige avond bij mijn nicht doorbracht.

Roeland

[Digit]

Bovendien stopt de cosmologie doorgaans bij de big bang,. en kan niet verklaren waarom we hier zijn. De filosfie kan dit lekker wel!

Sagen en legenden kunnen het ook, en wel met dezelfde mate van toetsbaarheid : géén !

Groetjes,

Digit

[Planoudes]

Bovendien stopt de cosmologie doorgaans bij de big bang,. en kan niet verklaren waarom we hier zijn. De filos[o]fie kan dit lekker wel!

Waarom is geen neutrale vraag, in feite steunt die vraagstelling op het uitgangspunt dat er in de eerste plaats een doel of reden moet zijn. Je zou eerst moeten aantonen dat er een reden is, daarna pas kun je er dieper op ingaan. Vooralsnog is er geen reden om aan te nemen dat er een reden bestaat voor ons bestaan. Werk aan de winkel!