Waarom geloven mensen? (prof. Hugo Van den Enden)

Geloofspunten/theologie, fundamentalisme, creationisme, intelligent design, tegenstrijdigheden in godsdienstige geschriften, discriminatie, mirakelverhalen, religieuze belevingen, rituelen, waarden en normen ...

Berichtdoor Digit » 27 feb 2008, 16:17

Goed zo, dan kunnen we er mee stoppen !

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8724
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Berichtdoor Yol » 27 feb 2008, 16:20

willem_betz schreef:@ Yol,
Is jouw god iets of is hij/zij/het niets?
Als hij/zij/het niets is, dan moeten we ons niet meer druk maken, als het iets is, is het dan uit het niets ontstaan? (dit is een variant op de vraag die jou al meermaals gesteld werd maar die je niet beantwoordt)
Dit heb ik al beantwoord:
Even voor alle duidelijkheid. Er kan nooit iets uit niets komen. ( Het is echt geen rocket science wat ik hier aangeef)Anders tart het alle logica en rationele verstand.
Dus ook geen God. Met andere woorden, er is nooit een niets geweest.
Ik heb de mensen lief.
Doch vaak niet hun persoon, inclusief de mijne.
Yol
 
Berichten: 171
Geregistreerd: 24 feb 2008, 17:44

Berichtdoor Yol » 27 feb 2008, 16:38

Yol schreef:Even voor alle duidelijkheid. Er kan nooit iets uit niets komen. ( Het is echt geen rocket science wat ik hier aangeef)Anders tart het alle logica en rationele verstand. En als we daar al niet van aan kunnen...Waarom mensen op deze forum het hier niet mee eens kunnen zijn is mij echt een raadsel.


De werkelijkheid trekt zich niets aan van wat alle logica en het rationele verstand zou tarten. De fysici zijn allang tot het besluit gekomen dat een vacuum (het niets) onstabiel is en dat daar voortdurend deeltjes in ontstaan..
Je geeft zelf aan wat ik bedoel. Ik denk niet dat het niets ( een afwezigheid van alles)is, maar een ruimte waar continue (onbekende?) deeltjes ontstaan. Die ruimte noemen wetenschappers het niets.




Yol schreef:Verder begrijp ik echt niet waarom je het volgende stelt..."ik weet het niet dus god bestaat." Echt niemand roept zoiets.


Misschien niet expliciet, maar daar komt het wel op neer. Ieder keer als iemand afkomt met het "argument" dat de wetenschap een verschijnsel niet kan verklaren maar dat als we van het bestaan van god uitgaan het wel verklaard is, komt dat in feite neer op zeggen: Ik weet het niet, dus god bestaat.
Sorry dat ik het zeg, maar ik ben in mijn hele leven niemand tegengekomen die zoiets stelt. Wel dat er bij iets onverklaarbaars word gesteld dat God het wel kan verklaren. Dus dat God er kennis van heeft en wij (nog) niet.
Ik heb de mensen lief.
Doch vaak niet hun persoon, inclusief de mijne.
Yol
 
Berichten: 171
Geregistreerd: 24 feb 2008, 17:44

Berichtdoor axxyanus » 27 feb 2008, 17:03

Yol schreef:
Yol schreef:Verder begrijp ik echt niet waarom je het volgende stelt..."ik weet het niet dus god bestaat." Echt niemand roept zoiets.


Misschien niet expliciet, maar daar komt het wel op neer. Ieder keer als iemand afkomt met het "argument" dat de wetenschap een verschijnsel niet kan verklaren maar dat als we van het bestaan van god uitgaan het wel verklaard is, komt dat in feite neer op zeggen: Ik weet het niet, dus god bestaat.
Sorry dat ik het zeg, maar ik ben in mijn hele leven niemand tegengekomen die zoiets stelt. Wel dat er bij iets onverklaarbaars word gesteld dat God het wel kan verklaren. Dus dat God er kennis van heeft en wij (nog) niet.


Wel dan heb je geluk gehad. Creationisten bv. doen niets anders. Creationisten geven geen argumenten die het creationisme ondersteunt. Creationisten proberen de evolutietheorie op een of andere manier onderuit te halen en gaan daarbij stilzwijgend uit van de veronderstelling dat als de evolutietheorie fout is of bepaalde zaken (nog) niet verklaart dat dat in het voordeel van creationisme pleit.
Al mijn hier geuite meningen zijn voor herziening vatbaar.
Avatar gebruiker
axxyanus
 
Berichten: 3006
Geregistreerd: 10 dec 2006, 15:51
Woonplaats: Sint-Pieters-Leeuw

Berichtdoor peterA » 27 feb 2008, 18:55

verzetje schreef:En wie mag die Bloyer dan wel wezen dat hij het beter weet dan een geleerde traditie van millennia oud ?... !

Hij tracht uit te leggen waarom Lyol in glod geloofd.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor Digit » 27 feb 2008, 21:23

:lol: :lol: :lol:
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8724
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Berichtdoor Henriette » 27 feb 2008, 22:05

LOL dat glooglet idd lastig
Henriette
 
Berichten: 1322
Geregistreerd: 30 dec 2006, 22:19

Berichtdoor Kris Hauchecorne » 27 feb 2008, 23:16

Het zijn niet de evolutiepsychologen die in cirkels redeneren: ze formuleren hypothesen en kijken of die kunnen kloppen. Religieuzen daarentegen scheppen een duivels genoegen in cirkelredeneringen: ze gebruiken god als verklaring voor alle complexe dingen en daarna gebruiken ze die verklaring als godsbewijs.
Geloven staat vrij, maar kwak blijft kwak.
Avatar gebruiker
Kris Hauchecorne
 
Berichten: 505
Geregistreerd: 26 okt 2006, 18:44

Berichtdoor Heeck » 28 feb 2008, 10:55

@Verzetje
verzetje schreef:Ik twijfel er niet aan. Evolutiepsychologie legt gewoon alles uit.
Zo ook God. Waarmee de cirkel rond is.


Schijnmanoevre,

Want er wordt naar een onaanwijsbare god verwezen die alles "gedaan" zou hebben.
Tenminste volgens een paar soorten van geloven.

De ET verwijst naar geen enkel iets dat "het gedaan" zou hebben.

Sommige, niet alle soorten gelovigen moeten dus met een god aan komen dragen waarin zij "geloven", dat wil zeggen zonder enig bewijs of verificatie voor waar aannemen.
Een collectieve waan heet dat.
Of een onhoudbare hypothese om het wat netter uit te drukken.

Roeland

@Yol"
Yol schreef:Even voor alle duidelijkheid. Er kan nooit iets uit niets komen.


Heb je daar al geen ander topic voor geopend ?
De zaken niet doorelkaar halen !
Anders raak je in de tis van je eigen warrigheden.

Roeland.
Begrip is een waan met een warm gevoel, dus MIJDT SPIJT.
www.edge.org
Avatar gebruiker
Heeck
 
Berichten: 6546
Geregistreerd: 20 okt 2006, 22:09
Woonplaats: Leeuwarden

Berichtdoor wolkenstein » 28 feb 2008, 11:17

Maar er kan toch ook niet Niets uit Iets komen?

wolkenstein
 
Berichten: 2732
Geregistreerd: 29 okt 2006, 01:30

Berichtdoor Digit » 28 feb 2008, 11:28

Daar zijn sommigen alhier het levende voorbeeld van ! :twisted:

En deze keer heb ik het niet op jou, Wolkje ! :wink:

Groetjes,

Digit
Wat is, IS !
Avatar gebruiker
Digit
 
Berichten: 8724
Geregistreerd: 09 nov 2006, 09:03

Berichtdoor wolkenstein » 28 feb 2008, 11:42

Digit schreef:Daar zijn sommigen alhier het levende voorbeeld van ! :twisted:

En deze keer heb ik het niet op jou, Wolkje ! :wink:

Groetjes,

Digit


Jij stelt helemaal Niets voor!


(grapje, groetje )

:oops:

wolkenstein
 
Berichten: 2732
Geregistreerd: 29 okt 2006, 01:30

Berichtdoor wolkenstein » 28 feb 2008, 12:04

Wanneer 't Niets nietst, wordt 't Iets geniest.

8)
wolkenstein
 
Berichten: 2732
Geregistreerd: 29 okt 2006, 01:30

Berichtdoor theophrastus » 31 maart 2008, 18:15

@ Yol,
Is jouw god iets of is hij/zij/het niets?


God is liefde.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor Seppe » 31 maart 2008, 18:49

theophrastus schreef:God is liefde.


Waarom noem je het dan God en niet Liefde?
Ik noem mijn hond toch ook niet kat.
- Door mijn ongecencuseerde eerlijkheid, kan elke post van mij de laatste zijn. -
Seppe
 
Berichten: 688
Geregistreerd: 05 maart 2008, 22:43

Berichtdoor theophrastus » 31 maart 2008, 19:57

Vergelijk je God met jouw hond ? Op die manier ga je niet ver raken in een volwassen discussie vrees ik.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor Seppe » 31 maart 2008, 19:58

theophrastus schreef:Vergelijk je God met jouw hond ? Op die manier ga je niet ver raken in een volwassen discussie vrees ik.


Ik mag God niet vergelijken met mijn hond,
maar gij moogt God wel vergelijken met Liefde.

Zwarte humor noemen ze dat.

Nee, ik vind God niet speciaal. God is oppermachtig, Hij is het begin en het einde en de eeuwigheid, maar om de een of andere reden kan Hij niet om met geld. Hij is alleskunnend, het intelligentste wezen ter wereld, Hij houdt van iedereen, maar om de een of andere reden kan hij niet met geld om want Hij heeft altijd geld nodig. En als Hij geld gekregen heeft wil Hij altijd nog een beetje meer.
Laatst bijgewerkt door Seppe op 31 maart 2008, 20:02, in totaal 3 keer bewerkt.
- Door mijn ongecencuseerde eerlijkheid, kan elke post van mij de laatste zijn. -
Seppe
 
Berichten: 688
Geregistreerd: 05 maart 2008, 22:43

Berichtdoor theophrastus » 31 maart 2008, 20:00

Natuurlijk Seppe mag je God vergelijken met je hond. Jezus sprak over het geloof als een mosterdzaadje. Ik vind het jammer dat je uit mijn opmerking opmaakt dat ik je dat "verbied". Vrijheid van mening, weet je wel ?
Ik zei alleen dat je in een volwassen discussie over geloof op die manier niet ver zult raken.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor Seppe » 31 maart 2008, 20:03

theophrastus schreef:Natuurlijk Seppe mag je God vergelijken met je hond. Jezus sprak over het geloof als een mosterdzaadje. Ik vind het jammer dat je uit mijn opmerking opmaakt dat ik je dat "verbied". Vrijheid van mening, weet je wel ?
Ik zei alleen dat je in een volwassen discussie over geloof op die manier niet ver zult raken.


Gewoon het feit al dat je gaat discussieren over een God maakt het al een kinderspelletje, vindt je niet?
Ik zeg altijd: de meesten van ons zijn en blijven kinderen tot het einde van hun leven, het zijn er maar enkelen die volwassen worden. En deze hebben de touwtjes in handen, want in een wereld van kinderen en volwassenen, zijn het altijd de volwassenen die de baas spelen.

Natuurlijk, als je 30 of 40 of 50 bent is het makkelijk om je te verschuilen achter je leeftijd en is het makkelijk om te zeggen: "die 21-jarige gaat mij eens een kind noemen terwijl hij nog niet geboren was toen ik zijn leeftijd had".

Daar heb ik maar 1 ding op te zeggen: "inderdaad, toen jij 21 jaar was toen was ik inderdaad nog niet geboren, dat maakt het allemaal toch nog iets zieliger dat ik 21 jaar later plots volwassen ben en jij nog steeds in je kindertijd zit, niet?"

Voor mij is God definitief een afgesloten hoofdstuk. God zit nu in het donkere kastje, bij Sinterklaas op de schoot. In die kast zitten ook nog Hans & Grietje, de Bove Wolf, de 7 Geitjes en natuurlijk Roodkapje.
Ik ben dan ook steeds met verstomming geslagen wanneer ik een 20plusser zie die echt nog blijkt te geloven in God, en dan geef ik hen ook de gepaste commentaar daarop.
- Door mijn ongecencuseerde eerlijkheid, kan elke post van mij de laatste zijn. -
Seppe
 
Berichten: 688
Geregistreerd: 05 maart 2008, 22:43

Berichtdoor theophrastus » 01 apr 2008, 16:29

Daar heb ik maar 1 ding op te zeggen: "inderdaad, toen jij 21 jaar was toen was ik inderdaad nog niet geboren, dat maakt het allemaal toch nog iets zieliger dat ik 21 jaar later plots volwassen ben en jij nog steeds in je kindertijd zit, niet?"

Voor mij is God definitief een afgesloten hoofdstuk. God zit nu in het donkere kastje, bij Sinterklaas op de schoot. In die kast zitten ook nog Hans & Grietje, de Bove Wolf, de 7 Geitjes en natuurlijk Roodkapje.


Je slaat de nagel op de kop Seppe; ik voel meer dan eens het schaamrood opstijgen als ik (weer maar eens) besef dat ik slechts een groot kind ben (gelukkig ben ik nog niet zo héééél oud :wink: )

Toch een vraagje : als God een definitief afgesloten hoofdstuk is, waarom verbeuzel je dan je kostbare tijd nog op een discussieforum over geloof en religie ?
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor Seppe » 01 apr 2008, 19:10

theophrastus schreef:Toch een vraagje : als God een definitief afgesloten hoofdstuk is, waarom verbeuzel je dan je kostbare tijd nog op een discussieforum over geloof en religie ?


Toon mij eens posts waar ik kostbare tijd "verbeuzelt" heb in discussies over God?
Waarschijnlijk vindt ge maximaal 5 posts die mij in totaal 10 minuten gekost hebben :roll:
- Door mijn ongecencuseerde eerlijkheid, kan elke post van mij de laatste zijn. -
Seppe
 
Berichten: 688
Geregistreerd: 05 maart 2008, 22:43

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 09:00

No problemo Seppe, elke minuut die je besteedt aan nadenken over God is wel besteed 8) !
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 09:12

theophrastus schreef:No problemo Seppe, elke minuut die je besteedt aan nadenken over God is wel besteed 8) !


Daar kan ik het als overtuigd atheist volmondig mee eens zijn.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 14:25

Een mooier Godsbewijs zou ik niet kunnen bedenken
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 15:12

theophrastus schreef:Een mooier Godsbewijs zou ik niet kunnen bedenken


Ik denk ook soms aan Russels theepot hoor Theo,niet overmoedig worden he. :wink:
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 15:26

Nee, nederigheid doet ertoe
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 15:31

theophrastus schreef:Nee, nederigheid doet ertoe


Als ze maar echt is Theo,liever echte arrogantie dan valse nederigheid,maar we wijken af....

Hoe nederig schat jij God in? (om terug on topic te komen)
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 15:34

God heeft geen menselijke dimensies.
God IS.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 15:38

theophrastus schreef:God heeft geen menselijke dimensies.
God IS.


50 mljn hits

Staat toch meestal iets menselijks bij.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 15:40

beetje op het niveau blijven letten hé PeterA; ik kan Google niet echt als relevante theologie accepteren
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 15:44

theophrastus schreef:beetje op het niveau blijven letten hé PeterA; ik kan Google niet echt als relevante theologie accepteren


http://www.dick.wursten.be/postmodern-god.htm

Theologie die te goed weet 'wie, wat en hoe' 'God' is, is altijd al slecht theologie geweest.


Goede theologie schijnt niet zo veel van god af te weten.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 02 apr 2008, 18:28

Ik denk dat dat juist is.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 02 apr 2008, 18:54

theophrastus schreef:Ik denk dat dat juist is.


:D
't lijkt hier soms wel het christelijk-atheistisch-verbond !

Toe te juichen tendens en hopelijk representatief voor een bredere maatschappelijke (r)evolutie.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor theophrastus » 03 apr 2008, 11:21

Niet te snel juichen PeterA, daar zou je meer reden toe hebben mocht iemand met verstand van zaken je antwoorden; ik vrees dat ik eerder een piewie ben als het op deskundigheid inzake theologie aankomt.
theophrastus
 
Berichten: 1219
Geregistreerd: 02 nov 2006, 23:48

Berichtdoor peterA » 03 apr 2008, 11:39

theophrastus schreef:Niet te snel juichen PeterA, daar zou je meer reden toe hebben mocht iemand met verstand van zaken je antwoorden; ik vrees dat ik eerder een piewie ben als het op deskundigheid inzake theologie aankomt.


Theo,die hebben het ook al door hoor...

Kuitert

Religie is zoals Kuitert schreef toegift, een luxe voor wie het zich kan permitteren. Maar voor het opbouwen van de wereld hebben we menselijk medeleven nodig en wetenschap (techniek), en dienen we over God te zwijgen. Het antwoord op het kwaad en het menselijk lijden kon niet duidelijker door God gegeven worden dan door deze ramp.
Huh?
peterA
 
Berichten: 1050
Geregistreerd: 20 okt 2006, 14:30

Berichtdoor Thomas » 12 feb 2009, 00:43

Volgens mij speelt ook het imitatiegegeven, naast het voortdurende sociale correctiefenomeen tussen opeenvolgende generaties binnen een volk, dat essentieel is, om mythologiën van ouders en omgeving, doordrongen met denkregels, doen en laten, als sociaal geaccepteerde realiteitsbeleving boven bvb. een persoonlijke mythologie. Men immiteert blijkbaar het talig mythische model van voorgangers/ouders en leeftijdsgenoten (omgeving) en prefereert dit boven alternatieve mythen, zelbedacht, of de waarheid. Sociale correcties tot consessus over hoe de collectieve mythe tot werkelijkheid moet genomen worden door het individu dat er tevens aan bijstuurt. Dit imitatiefenomeen en sociale correctiefenomeen blijkt dus sterker dan een individueel verklaringzoekend mechanisme door de individuel mensen, zoals hierboven knap is beschreven aangaande de genese van mythische verklaringen bij de aanvang van hun generatieve doorgeving. 'De rede' of alternatieve verhalen bvb. die men zou kunnen prefereren als individuele mens binnen een groep mensen lijkt echter steeds vertaald naar de collectieve talige constructie of metafoor, gebezigd door die bepaalde generaties warmee men leeft.
"science is a culture of (reasonable) doubt" (Richard Feynmann)
Avatar gebruiker
Thomas
 
Berichten: 2834
Geregistreerd: 21 okt 2006, 19:35
Woonplaats: Antwerpen

Re: Waarom geloven mensen? (prof. Hugo Van den Enden)

Berichtdoor Defynance » 21 jul 2009, 12:15

Sisyphus schreef:Waarom geloven mensen?


Jong geleerd, oud geloofd: Hoe en in welke fase van de menselijke ontwikkeling komt het geloof tot stand?

Prof. em. Dr. H. Van den Enden (UGent)
http://nl.wikipedia.org/wiki/Hugo_Van_den_Enden

Ik wil het vandaag hebben over de vraag waarom de mensheid mythologische en religieuze systemen heeft ontwikkeld en in allerlei rationele on-zin gelooft. Ik versta onder rationele on-zin overtuigingen die strijdig zijn met het wetenschappelijk wereldbeeld of die niet uit wetenschappelijke theorieën (op basis van methodische observatie en experiment) afleidbaar zijn, ofwel vanuit het rationele ervaringsdenken geen goede gronden hebben om ze te geloven. Het gaat dus om de historische genese van irrationele geloofssystemen, hoe zijn die in de wereld gekomen en waarom leven zij nog verder.

We moeten vertrekken van de benepen positie van de primitieve mens. Ik bedoel primitief dan niet als waardeoordeel maar de mens die leefde voor het wetenschappelijk-technologisch tijdperk.
De primaire ervaring die de primitieve mens had, in een wereld die hem ontredderde en overweldigde, waarin allerlei dingen gebeuren die hij niet begreep en dus niet kon verklaren, was de ervaring van zijn eigen pragmatisch handelen.
Daarmee bedoel ik het paradigma of het model of verklaringsschema van het doelgericht handelen van hemzelf als actor. De mens is een wezen met behoeften en emoties en hij ontwikkelt doelstellingen. Hij gaat dan over tot trial and error, hij probeert, faalt en probeert opnieuw, tot hij het gedrag kan selecteren dat efficiënt is om zijn behoeften en emoties te bevredigen.

Die primaire ervaring is zowel de basis van de latere rationaliteit als, zoals we zullen zien, van irrationele voorstellingssytement.
Zij is de basis van de technische rationaliteit omdat dat trial and error- proces om doelstellingen te realiseren geleid heeft tot het ontdekken van doelmatige acties en handewijzen. Zie bijvoorbeeld dat de Polynesiers er in geslaagd zijn te ontdekken dat ze hun kano's moesten stroomlijnen om efficiënt door het water te klieven. We zien tegelijkertijd dat diezelfde Polynesier de regen verklaart als een bode van de goden die water naar beneden kapt uit de wolken, een irrationele voorstelling dus.

Dat paradigma van een actor die een behoefte heeft en probeert efficiënt handelen te vinden, en dat ook vindt, is dus de basis van technologische rationaliteit maar ook van veel irrationaliteit.
In dat paradigma leert de primitieve mens oorzaak gevolg relaties te leggen en verklaart hij fenomenen en gebeurtenissen in termen van oorzaak en gevolg. Evenwel niet oorzaak en gevolg zoals wij dat nu begrijpen in het natuurwetenschappelijke model, maar oorzaak en gevolg in de betekenis van actie van actoren en hun effect.
Dat betekent dat de primitieve mens al wat gebeurt verklaart als gevolg van acties van actoren die bepaalde intenties hebben en daartoe bepaalde middelen aanwenden. Dat is de eerste primaire ervaringskennis waarover de zgn. primitieve mens beschikt. Wat gebeurt er dan? De wereld zoals die aan hem verschijnt is een massale veelheid van verpletterende indrukken, fenomenen, gebeurtenissen die hem te boven gaan, waar hij cognitief en pragmatisch geen greep op krijgt. En wat doet hij dan: op basis van dat primitieve model van zijn eigen pragmatisch handelen (van actor - doelstellingen - effecten) doet hij aan een schaalvergrotende projectie. Hij gaat al die fenomenen en gebeurtenissen, die hij niet begrijpt en niet kan controleren, verklaren door op een antropomorfe manier,- dus naar menselijk model-, superactoren te ontwikkelen. Hij gaat de natuur personifiëren door achter alle fenomenen en gebeurtenissen actoren te zoeken. Maar actoren die gezien de grootschaligheid van wat hem impressioneert, grotere actoren zijn dan hij zelf, superactoren aan wie hij dan intenties en acties toeschrijft die de hele natuur vanuit dat geprojecteerde antropomorfe model verklaren. Hierdoor ontstaan dan zijn mythologieën. Op die manier ontstaan goden, half-goden, geesten, demonen, engelen, duivels, heiligen (enzovoort) naar gelang de mythologie in kwestie. In de latere evolutie doet de inventieve narratieve verbeelding dan de rest. Zij legt tussen tussen al die superactoren en hun intenties en acties allerlei verbanden en samenhangen, tracht het beeld eenheid en volledigheid te verlenen, probeert er eventuele contradicties uit weg te werken, maakt er hele kosmogonische, theogonische en antropogonische vertellingen van.

Het voordeel van dit primitieve verklaringsschema heeft te maken met het scheermes van Ockam: het eenvoud-zoekende, complexiteitsreducerende beginsel van de menselijke verklaring. Dat wil zeggen dat men zoekt naar zo eenvoudig mogelijke paradigma's om er zoveel mogelijk fenomenen mee te kunnen verklaren. Men zoekt een cognitive mapping of the world, het cognitief in beeld brengen van de wereld. Een zeer beperkt aantal schema's waarmee we maximaal vreemde fenomenen kunnen verklaren. Op die manier zet de primitieve mens het onbekende om in het bekende, het onvertrouwde in het vertrouwde, het verwarrende en ontredderde en angstaanjagende in iets waar tegenover hij een accomodatie-psychologie kan ontwikkelen, een werkelijkheid waarbij hij zich kan neerleggen, waaraan hij zich kan aanpassen, waardoor hij niet meer geparalyseerd wordt.

Daar komt dan, zoals gezegd, de schier onuitputtelijke rol van de verbeelding bij, denk bijvoorbeeld aan het hindoeïsme met de Vedas, de Ramayana, de Mahabaratha, om alle fenomenen die door dat verklaringsschema opgeroepen worden, met elkaar in verbinding te brengen, zo volledig mogelijk te maken, tegenstellingen er uit te verwijderen; om dus die superactoren allerlei relaties te doen aangaan, allerlei rollen te doen spelen. De rol van de verbeelding om het geheel te totaliseren, te ordenen, in samenhang te brengen. Van daar de gedetailleerde uitwerkingen van mythologische verhalen als ingewikkelde gehelen.

Op die manier ontstaat tegelijkertijd een begin van wat we nu moraal noemen.
Men past op die actoren een tweede paradigma toe dat de primitieve mens in zijn primaire ervaring heeft : dat van goede en kwade bedoelingen. Dit is een socio-affectief paradigma. Men kan ten aanzien van zijn medemens goed willen, men kan kwaad willen, men kan hem willen bevorderen, men kan hem willen schaden, men kan er sympathie voor hebben, men kan er antipathie voor hebben, men kan er agressie tegen plegen of er vriendschap mee onderhouden, en dat levert een primaire ervaring van goed en kwaad.
Welnu ook hier treedt weer die projectie op, ook dit wordt geprojecteerd op die superactoren, zodanig dat men een tweedeling krijgt, een dualisme van goede geesten of goede goden tegenover kwade geesten of kwade goden die dan verantwoordelijk geacht worden voor goed en kwaad op de wereld en in de eigen gemeenschap. Die superactoren doen goede en kwade dingen in de wereld, afhankelijk van hun intenties. Op die manier ontstaat naast een cognitieve mapping of the world een evaluatieve mapping met enerzijds dingen die mensvriendelijk of mensbevordelijk zijn en die anderzijds mensonvriendelijk, mensvijandig, mensschadelijk zijn. Op die manier krijgt men een elementaire irrationele notie van wat wij later moraal zullen noemen. De basiservaring is dus de groepservaring van de normen die in hun gemeenschap tot ontwikkeling komen inzake de relaties ten opzichte van de medemens: weldoen, kwaaddoen, koesteren, afweer, sympathie, antipathie, bewondering, walging, enz. Ook dit socio-affectieve paradigma wordt dus schaalvergrotend op de superwezens en daardoor op de hele natuur en kosmos geprojecteerd.

Van belang is dus goed voor ogen te houden dat al wat de primitieve mens begint te ontwikkelen aan geloof in essentie eigenlijk te maken heeft met zijn dubbele basiservaring. De ervaring van zijn eigen acties en de ervaring van zijn eigen relaties ten opzichte van de groepsleden. Men kan psychologisch het geheel van die mythologieën verklaren vanuit die twee paradigmata.

Wat er dan verder gebeurt met die geprojecteerde primaire ervaring is dat men die fenomenen die men verklaart vanuit superactoren, terug greep tracht te krijgen. Men probeert ze terug te brengen tot de primaire pragmatische ervaring. De primitieve mens probeert, dat wat hem te boven gaat en wat hij toeschrijft aan superactoren, toch weer onder zijn eigen pragmatische controle te brengend door te proberen er invloed op uit te oefenen door twee dingen: directe magie en indirecte magie.
Directe magie is een poging om door efficiënt gewaand maar in de praktijk inefficiënt gedrag, de fenomenen die men door superactoren verklaart, toch zelf te beïnvloeden.
Indirecte magie zijn alle rituele handelingen die men laat plegen door bemiddelende tussenpersonen (bv. sjamanen, priesters, extatische figuren) om via die superactoren invloed uit te oefenen, om die superactoren te vragen (bidden, smeken, gunstig stemmen, offers brengen) bepaalde acties te ondernemen of bepaalde intenties te doen realiseren. Denk hierbij aan bidden, offeren, bezweren, aanroepen, , aanbidden, liturgie, enz.

Dat zijn (uiteraard slechts enkele) basismechanismen die verklaren hoe mythologieën en religies ontstaan.


Daar komt nu een heel ander factor bij die te maken heeft met de aard van het menselijk brein. Het menselijk brein zit zo ineen dat het niet in staat is twee vragen niet te stellen, dat het dus genoodzaakt is twee vragen wel te stellen. Dat is ten eerste de waarvandaan-vraag en ten tweede de waartoe- vraag.

Wat bedoel ik met de waarvandaan-vraag? Als alles een keten is van acties van actoren en als de acties van de ene actor de acties van de andere actor verklaren, waar komt alles dan initieel vandaan. Waar komen dan de eerste actoren, of de eerste oeractor in de monotheïstische religies, vandaan? Modern vertaald, als alles wat gebeurt het gevolg is van antecedenten, waar komt dan het eerste antecedent vandaan. Denk aan Aristoteles z'n schijnoplossing van de eerste onbewogen beweger. Dit leidt dus tot een scheppingsgedachte. Als al wat is en gebeurt het gevolg is van acties van superactoren, dan moet de totaliteit van wat is ook berusten op de actie van een superwezen. Men introduceert dan een schepper, een maker, een architect. Maar het menselijk brein loopt daarop te pletter, omdat niemand (ook geen enkele moderne theoloog) kan antwoorden op de vraag waar die oeractor dan vandaan komt, waar die God dan vandaan komt, waar de Ouranos en Gaia uit de Griekse mythologie dan vandaan komen. Het menselijk brein kan niet stoppen, het voert een regressus in infinitum door. Als alles het gevolg is van acties, waar is dan de eerste actie en wat is er dan voor die eerste actie. Men gebruikt dan stoplappen van het menselijk denken en vragen : 'de oeractor is eeuwig', 'heeft altijd bestaan',' heeft geen begin (en ook geen einde)'. Een stoplap waarvan men dan zegt dat het een 'mysterie' is. Maar toch stopt het menselijk brein niet, zo'n stoplap bevredigt het menselijk brein niet, want je kunt altijd de vraag stellen: en wat was er dan daarvoor? Je kunt dat in de moderne tijd vergelijken met de relativiteitstheorie van Einstein, die is voor het menselijk brein niet bevattelijk, niet aanvaardbaar, omdat als iemand zegt 'het heelal is eindig' het brein niet kan nalaten te vragen wat er dan daarnaast is?

Dan is er de waartoe-vraag. Het paradigma van de actor die doelstellingen heeft en iets wil realiseren, leidt er toe, omdat het menselijk brein zo in elkaar zit, dat het zich noodzakelijk afvraagt; waartoe dient dat dan? Nu is in het latere natuurwetenschappelijk rationele wereldbeeld, dat het onze is, die vraag een metafysische nonsens-vraag: waartoe dient het heelal? Een vraag waar vanzelfsprekend geen antwoord op is. Maar het menselijk brein kan blijkbaar niet nalaten die vraag te stellen binnen he paradigma van actor en effect; als iets het gevolg is van een actie met een bedoeling, dan moet al wat bestaat een plan hebben.
Op die manier ontstaat in mythologieën en religies de finaliteitsgedachte, de vraag naar de teleologie. Men ontwikkelt de gedachte dat alles evolueert naar een eindtoestand, naar een punt omega. Vandaar in monotheïstische religies de gedachte van de heilsgeschiedenis. Een toekomstige eeuwigheidsgedachte, die dan begrijpelijkerwijs euforisch wordt ingevuld; een eindtoestand waarin alle onrechtvaardigheden en ondraaglijkheden van het menselijke bestaan opgeheven zullen zijn.

Maar opnieuw loopt het brein zich te pletter. Want ook over die eindtoestand (de elyseische velden, het paradijs van de islam of van het christendom, de terukeer van Jahweh) stelt het brein de vraag: als je dat zo invult, hoe moet je dat punt omega dan denken, wat is er de concrete inhoud van ? Men ontwikkelt dan weer antromorge voorstellingen : rijstpap met gouden lepeljes eten. Behalve in volkse versies van de religies zijn die noties van die eindtoestad denotatief in hoge mate leeg maar connotatief rijk. Wat wil dat zeggen? De denotatie van een begrip is het geheel van feiten waar het begrip naar verwijst. Paradijs- en nabestaan-noties hebben geen duidelijke feiten waarnaar ze verwijzen. De moderne gelovige doet daar gewoon uiterst wazig over en zegt zoiets als : er is iets maar ik weet niet precies wat, het zal wel zalig zijn maar ik weet niet hoe en waarom.

De connotatie van een begrip bestaat uit de meetrillende bijgevoelens van het begrip die te maken hebben met positieve emoties. Een palestijnse zelfmoordenaar kan nog groteske volkse antropomorfe ideeën ontwikkelen over de hoeries die hem in het paradijs zullen opwachten. Men werkt dan nog met begrippen die men probeert antropomorf in te vullen met aspecten van wat mensen binnen de aardse groep overkomt, maar dan op een euforische basis. Maar voor vele gelovigen is die antropomorfe invulling van paradijsvoorstellingen zo doorzichtig onnozel geworden dat zij wel het begrip met zijn rijke connotaties behouden maar zonder enige definieerbare denotatieve inhoud. Die waartoe-vraag blijft evenwel belangrijk voor het voortleven van godsdiensten in onze tijd.

Het menselijk brein kan blijkbaar moeilijk buiten de waarvandaan en waartoe vraag. De meesten van de aanwezigen hier hebben misschien door mentale mechanismen-conditionering geleerd om die vraag niet meer te stellen, maar onderhuids blijft die vraag bij miljarden mensen altijd aanwezig: omdat het brein nu eenmaal geen premisse heeft om een beginloos begin en eindloos einde te denken en om een zinloze keten van antecedenten en gevolgen te accepteren. Men wil alsmaar vanuit dat actormodel van de primitieve mens in de kosmos intenties hebben en een plan naar een einddoel toe.

Nu kom ik tot een volgend punt: de existentiële basiservaring van de mens, in zijn primitieve naakte situatie. Het zal vooral die existentiële ervaring zijn die verklaart dat ook nu nog religies voortbestaan in competitie met of naast het rationeel wetenschappelijk wereldbeeld.Waarom? Omdat die existentiële basiservaring in wezen ook in de hoog ontwikkelde maatschappij niet gewijzigd is, maar constant is gebleven.

In de eerste plaats is er de eindigheid en de gebrekkigheid van het menselijk bestaan, de dood, ziekte, handicaps, kwetsbaarheid, vroegtijdig overlijden. Die leiden tot een verpletterend effect van absurditeit. Men komt en gaat weer, en zoekt daar een plan achter. Als er geen plan achter zit wordt dat als absurd ervaren. De eindigheid en gebrekkigheid van het bestaan geeft een absurditeitservaring. En nu zit het menselijk brein bij miljarden blijkbaar weer zo in elkaar dat het die absurditeit ondraaglijk en inacceptabel vindt, wat dan weer aanleiding geeft tot nieuwe projecties, een projectie van een later en beter leven waarin geen ziekte, geen dood, geen handicaps meer voorkomen en dan botst dat brein weer op die grens van een oneindig, eeuwig, gebrekloos, leedloos leven in het nabestaan dat opnieuw denotatief in hoge mate leeg maar connotatief rijk geladen is.
De niet religieuze of mythologische mens is verplicht om de eindigheid en de gebrekkigheid van het leven onder ogen te zien en het daarbij te laten zitten. Leven met het besef van die eindigheid en gebrekkigheid is moeilijk en zwaar. Het brein revolteert daar tegen. Die revolte, het permanent revolteren tegen die eindigheid en gebrekkigheid, kan voor velen zinvol zijn op zichzelf. Maar voor miljarden mensen in de wereld is die eindigheid en gebrekkigheid onverteerbaar en zij ontwikkelen een notie van een oneindigheid van gelukzalig nabestaan.

Verwant daarmee is een tweede factor. De factor van de willekeur van ziekte gebrek, tegenslag, leed, mislukking, de ervaring van het feit dat alles wat je ook onderneemt, in samenhang met de eindigheid en gebrekkigheid, uiteindelijk schipbreuk leidt. De willekeur die daar in zit stuit mensen tegen de borst. Opnieuw speelt het menselijk brein daar een rol. Men kan maar moeilijk nalaten de vraag te stellen naar de rechtvaardigheid van de kosmos. Dat is een metafysische vraag waarop geen antwoord is en die dus rationeel on-zinnig is. Rechtvaardigheid slaat op het menselijk handelen en niet op de kosmos. Maar men kan niet verhinderen dat mensen de vraag stellen: Waarom moet mijn kind kanker krijgen en dat van mijn gebuur niet? Waarom moet ik tegenslag ervaren en de ander niet? Met andere woorden de kosmische universele willekeur van menselijke frustraties, daar botst het bewustzijn zo op, dat voorstellingen ontstaan over tegenslag ,leed of ziekte, als straf of wraak of boete of beproeving opgelegd door superactoren ; ofwel bij geluk of meeval, de idee van gunst of beloning of genade van de goden. Daar zit dus weer dat paradigma in van goede en kwade bedoelingen van de goden.
Die willekeur is een probleem waar de rationele mens geen antwoord op heeft. Er is geen antwoord op die metafysische vraag, dat is evident. Op de vraag waarom mijn kind kanker krijgt en ik niet, is geen rationeel antwoord, er is met andere woorden geen zinervaring. De irrationele mens zoekt er derhalve een hoger plan, een bedoeling achter. De eindigheid en gebrekkigheid en willekeur van ziekte, tegenslag, onheil, maken dat de atheïstische mens, in tegenstelling tot de religieuze mens die die projecties heeft, met het probleem van zingeving in zijn maag zit, omdat daar namelijk geen zin aan te geven is. (Dat zou mij brengen bij de vraag hoe een vrijzinnig humanist zinvolheidsvragen oplost, maar dat is een ander betoog.) Het brein van de primitieve mens botst op die zinvraag, omdat hij niet kan accepteren dat er dingen gebeuren die niet het gevolg zijn van een bedoeling en niet in een bepaald plan kaderen. Vandaar ideeën van ziekte als straf, wraak, beproeving of boete, tegenover het goede als gunst van de goden, als geschenk, beloning of genade.

Hetzelfde geldt voor de willekeur van het levenslot van goeden en kwaden. Franco mocht in welvaart en macht stokoud worden, Martin Luther King werd jong vermoord. De willekeur van het lot van goeden en kwaden maakt dat dat levenslot geen weerspiegeling is van het socioaffectieve paradigma van een goed of een slecht mens. Dat is een derde factor; de willekeur in het lot van goeden en kwaden. Iedereen stelt zich de vraag of dat rechtvaardig is en wie die 'onrechtvaardigheid' niet kan verteren maakt weer projecties. Dat geeft dan weer aanleiding tot de gedachte van een nabestaan waarin de goeden beloond en de slechten gestraft zullen worden. Dus de knellende en pijnlijke rechtvaardigheidsvraag aan de kosmos leidt tot ideeën over een beloning of straf in het hiernamaals. Zelfs de grote wijsgeer van de Moderniteit, Immanuel Kant, was van mening dat de moraal niet kon gefundeerd en verantwoord worden zonder het postulaat van een nabestaan waarin goed en kwaad zullen beloond en gestraft worden.

Dat zijn dus al drie factoren die te maken hebben met de ervaring van de eigen existentie als ondraaglijk. Mythologieën en religies zijn pijnstillers en troostsystemen om mensen aan situaties waar ze geen antwoord op hebben toch op een of andere manier te accommoderen.

Een andere factor is de ervaring van het zogenaamd heilige in de betekenis die de mythologie-deskundige Rudolf Otto er aan gaf. Het 'heilige' is dat wat ons in onze omgeving doet huiveren en tegelijkertijd fascineert (tremendum et fascinans). Dat wil zeggen dat dingen door hun absolute ongewoonheid, door hun grootsheid, door hun uitzonderlijkheid, door hun als magisch gewaande uitstraling, perplex doen staan. De oude Egyptenaar die de zon als een schip beschrijft dat een boog door de hemel doorvaart, dat is een tremendum et fascinans dat de mens paralyseert. Als je iets tegelijkertijd vreest en bewondert word je geparalyseerd, huiver je, zoals de katholieke gelovigen in de kerk voor het tabernakel. Als iemand dat tabernakel zou openbreken, de kelk nam en de hosties in één hap zou doorslikken, dan zou dat de gelovige als het ware in een zware psychologische crisis plaatsen. Dat heilige geldt ook voor mensen die door hun charisma of hun rijke ervaring of verdienste of wijsheid in de stam een grote uitstraling hebben en die tot sjamaan, tot priester, tot heiligen gemaakt worden. Denk aan de reactie van Karol Wojtila op moeder Theresa: de straling van een beeltenis van haar vermocht een vrouw van een kwaadaardige tumor in haar buik te bevrijden.
Dat is het fenomeen van het heilige dat als psychologische wortel heeft dat de primitieve mens die ervaring gebruikt om te geloven dat in dat heilige zich de wereld van de bovennatuur (de superactoren) zich manifesteert en dat hij toch op de ene of andere manier, ofwel direct zelf (de mystiek) ofwel via bemiddelende tussenpersonen (sjamanen, clerus) toegang heeft tot de wereld van die superactoren. Het heilige legt een verbinding tussen het ondraaglijk bestaan en de beloften die verweven liggen in de geprojecteerde bovenwereld.

Ik moet nog twee factoren noemen. De beperkte vermogens en zwakheden van de mens. De primitieve mens in zijn existentiele situatie ervaart zich zelf als slechts in zeer beperkte mate wijs, als maar over beperkte inzichten beschikkend, met een beperkt begripsvermogen, een beperkte macht, een beperkte doelmatigheid in zijn handelen, een beperkte goedheid en een beperkte schoonheid. Onder al die beperkingen leidt hij en hij kan ze moeilijk verteren. En dat verklaart dan weer de compensatie door superactoren te creëren die alwijs zijn, die almachtig zijn, die onverdeeld mooi zijn, die onverdeeld goed zijn en die onverdeeld efficiënt zijn. Vandaar bijvoorbeeld in het christendom de idee van de alwijze almachtige goede god.
Daarnaast projecteert men ook de kwalijke vermogens van de mens, zijn zwakheden. Men projecteert dat dan dualistisch in duivels, in demonen, in kwade geesten.
Wat ik hier vertel leunt dus aan bij wat Ludwig Feuerbach in 1841 in "Das Wesen des Christentums" op het stuk van projectietheorie duidelijk maakte. De mens ontwikkelt religies om troostconstellaties te creëren voor de beperkingen en ondraaglijkheden van het feitelijk bestaan.

In het monotheïsme ontstaat dan, door de herleiding van de superwezens tot één oppermachtige god en die projectie van die almachtige, alwijze, algoede god, het probleem van de theodicee. Het probleem van de vraag: hoe kan het dan zijn, als er een schepper is die alles in mekaar heeft gestoken en die een heilsplan heeft, dat die ook het kwaad en het leed geschapen heeft of het minstens duldt ? En dat is een vertaling weer van die vraag naar de rechtvaardigheid van de kosmos, waar geen enkele religie een antwoord op heeft. Alle antwoorden die door christelijke theologen gegeven zijn op de vraag van de theodicee zijn zwak (bijvoorbeeld : god schiep de mens bewust vrij zodat hijzelf tussen goed en kwaad kan kiezen), omdat men nu eenmaal voorbij ziet aan de aard van de projectie. Als je een superwereld en een volmaakt wijs en goed superwezen maakt met een heilsplan, dan is het natuurlijk on-zin om dat superwezen eerst even een vrijheid te late scheppen die miljarden mensen in vreselijke ellende en kwaad laat creperen. Maar het blijft voor het brein van het overgrote deel van de mensheid inacceptabel geen compensatie te creëren voor het onaanvaardbaar en ondraaglijk leed en kwaad en voor al die vormen van willekeur en onrechtvaardigheid.
De mythologische of religieuze mens, die op deze primaire existentiële vragen antwoorden wil, duikt dus volledig in de irrationaliteit. Maar men moet natuurlijk bedenken dat de atheistische mens op de existentiële vragen helemaal geen antwoord heeft en verplicht is om zonder antwoorden te leren omgaan met de ondraaglijke kanten van het bestaan, wat tot ingewikkelde problemen van zingeving leidt. Voor miljarden mensen is het blijkbaar zo dat als ze die projecties van godsdienstige aard niet zouden hebben, ze dan aan het leven zouden wanhopen en eraan geestelijk ten onder gaan. Ze proberen te ontsnappen aan wat anders extreem relativisme of nihilisme zou kunnen worden, ze ontlopen de mogelijkheid verpletterd te worden door absurditeitsgevoel. De kern is dus de ondraaglijkheid van de existentiële basiservaring van de mens.

Meteen is afsluitend het antwoord gegeven waarom religies vandaag in het rationeel-wetenschappelijk tijdperk nog voortleven. De mythologische en religieuze cognitieve mapping of the world wordt geleidelijk verdrongen in de 16e en 17e eeuw door het rationele wetenschappelijk model. Maar de beginvragen die te maken hebben met de existentiële ervaring blijven overeind : die ziekte, de dood, de onrechtvaardigheid, die willekeur in het lot van goeden en slechten, enzovoort, dat blijft ongewijzigd als probleem voortbestaan in de menselijke existentie.

We kunnen zeggen dat er fundamenteel twee menstypen zijn. De verpletterende miljarden meerderheid die de ondraaglijkheid van het bestaan inderdaad ondraaglijk vindt en dus behoefte heeft aan die projecties, en een kleine minderheid van rationele wezens die er in slaagt die ondraaglijkheid te laten voor wat ze is en binnen die ondraaglijkheid voor zichzelf en de medemensen toch iets aan subjectieve, tijdelijke, voorlopige zinvolheid te realiseren.

------------
uitgeschreven lezing voor Skepp en Skepsis.


------------
Reageren kan in een aparte topic.


:o Onvergetelijk geschrifen...:D

Waar moet je beginnen met het discussie toch...
"SAPERE AUDE"
Avatar gebruiker
Defynance
 
Berichten: 5
Geregistreerd: 21 jul 2009, 01:03
Woonplaats: In een flat...

Re: Waarom geloven mensen? (prof. Hugo Van den Enden)

Berichtdoor Mees » 25 jul 2009, 07:54

Hoewel ik de professor zeker volg vind ik toch dat hij wat fout is door te stellen dat miljarden mensen de tragiek van een eindig bestaan niet aankunnen en daardoor vluchten in het geloof.

Mijn ervaring (en het is niet meer dan dat) is net dat de meeste gelovigen (en ik ken er toch heel wat) juist niet nadenken over die levensvragen maar gewoon als kuddebeest de overheersende stroming volgen. Als je even doorvraagt blijkt dat ze buiten de zeer grote contouren (en dan nog) meestal helemaal niets van hun eigen geloof weten.

Als er 100 mensen in jezus en in zijn leer geloven, dan heb je een sekte (en niet interessant voor de massa want het is geen overheersende stroming). Maar zodra die sekte groeit en meer en meer sluiten zich aan, kom je vroeg of laat op een punt waarbij de mensen zich 'gedachtenloos' aansluiten gewoon omdat het nu eenmaal zo hoort. En pas dan kom je aan die miljarden mensen.
Hoeveel mensen hoor je niet zeggen dat ze niet geloven maar hun kinderen wel dopen (enz. de rest van de hele ceremonie). Dat is toch louter kuddegeest. Het geloof heeft daar geen enkele inbreng meer in, het is enkel... iedereen doet het, dus doe ik het ook maar.

Volgens mij hebben die grote aantallen gelovigen dus meer met kuddegeest dan met nadenken over de al dan niet eindigheid van de geest te maken.
Irreverence is the champion of liberty and its only true defence (Mark Twain)
Avatar gebruiker
Mees
 
Berichten: 1681
Geregistreerd: 07 jan 2009, 17:49

Re: Waarom geloven mensen? (prof. Hugo Van den Enden)

Berichtdoor marcdep » 25 jul 2009, 10:05

Dopen, eerste communie, plechtige communie, kerkelijk huwen en begraven heeft alles te maken met de heersende cultuur en heeft niets met geloof of kuddegeest te maken. Ikzelf geloof niet, maar een kerkelijk huwelijk is nog altijd een mooie belevenis.
Mijn echtgenote is kerkelijk begraven, het was een emotioneel afscheid dat niets te maken had met god, christus of wat dan ook.
En, ik ben echt geen kuddedier, maar verbondenheid en sociale contacten staan wel hoog in mijn vaandel. Dan kan je denken, wat moet die priester daarbij?
Mijn antwoord: totaal niets, ik zie hem als een bijkomend onnodig attribuut.
marcdep
 
Berichten: 862
Geregistreerd: 15 nov 2006, 09:50

Re: Waarom geloven mensen? (prof. Hugo Van den Enden)

Berichtdoor sabine m » 25 jul 2009, 10:50

Dat mensen beelden gebruiken om voor hen onbegrijpelijke en onverklaarbare natuurfenomenen en andere gebeurtenissen te verklaren kan wellicht ook verklaren waarom ze een godbeeld nodig hebben.
Wat je in woorden kan uitleggen heeft geen beeldtaal meer nodig.
Net zoals je een grafiek gebruikt om een overzichtelijke voorstelling te krijgen van iets..God bestaat niet zoals een persoon kan bestaan, het lijkt me dus ook naast de kwestie om discussies te voeren over het wel of niet bestaan van 'god'..'God' is een term die iedereen gebruikt om te verwijzen naar oorsprong, zin en doel van ons bestaan en deze wereld, het universum.Sommigen gebruiken een ander woord ,omdat ze het woord god in die zin niet willen toepassen,of niet in die context willen plaatsen.Wellicht omdat ze het woord god geen oordelend ,scheppend vermogen kunnen en willen toedichten(de mens oordeeld en handeld tenslotte zelf), god word vaak te zeer als een acterend 'persoon voorgesteld (dankzij beeldvoorstellingen)die beslissingsvermogen heeft.
wij zijn te zeer beïnvloed door een kluwen van opeenvolgende overgeleverde voorstellingen van het scheppende, en liggen in conflict met ons beeld van een wereld die tot in detail analyseerbaar..(en dus eindig) zou moeten zijn.
blijkt dat we tot in het oneindige wetenschappelijk onderzoek kunnen doen,..en het stopt nooit.
De raadsels blijven
sabine m
 
Berichten: 1
Geregistreerd: 25 jul 2009, 10:01

VorigeVolgende

Keer terug naar Godsdienst/Religie

Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers. en 1 gast